Camlas Morgannwg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Rhan o'r gamlas heddiw, ger yr M4
Camlas Morgannwg
ugWHARF
Terfyn, Cyfarthfa
BSicon .svg ugFGATEu uFEATURE
1 Lloc 1, Merthyr Tudful
ugFGATEu
2 Lloc Ynysfach
BSicon .svg ugJUNCld ugDOCKr
Doc
ugFGATEu
3 Lloc Seneddol
ugSTAIRu
4-5 Llociau Glyndyrus
ugDOCKl ugJUNC ugDOCKr
Doc a Doc Abercannaid Uchaf
BSicon .svg gSTR uFEATURE
Abercannaid
BSicon .svg ugSTAIRu uFEATURE
6-7 Llociau Aberfan
ugFGATEu
8 Lloc Pontygwaith
ugFGATEu
9 Lloc Cefnglas
ugLOCKSu
10-17 Llociau Abercynon (8)
gSTRq ugJUNCrd BSicon .svg
Camlas Aberdâr
uFEATURE ugLOCKSu BSicon .svg
18-23 Llociau Abercynon (6)
ugFGATEu
24 Lloc Isaf
uexSTRrg xgKRZo uexSTRrf
Dyfrbont Afon Taf
BSicon .svg ugJUNCld ugHWHARF
Y Basn
ugFGATEu
25 Lloc Ynyscaedudwg
BSicon .svg gSTR uFEATURE
Cilfynydd
uFEATURE gSTR BSicon .svg
Pontypridd
ugFGATEu
26 Lloc Ty'n y graig
ugFGATEu
27 Lloc Heol
ugSTAIRu
28-29 Lloc yr Odin
ugDOCKl ugJUNCrd BSicon .svg
Basn Hopkin Morgan
ugFGATEu
30 Lloc Trallwn
ugDOCKl ugJUNCrd BSicon .svg
Basn Gweithdy Cadwyn Brown Lenox
ugSTAIRu
31-32 Llociau Ynysanghared
uFEATURE gSTR BSicon .svg
Trefforest
ugWHARF gSTR BSicon .svg
Camlas Doctor
gSTR ugFGATEu BSicon .svg
33 Lloc Dyffryn
gSTR ugFGATEu BSicon .svg
34 Lloc Dynea
gSTRlf gABZlg uFEATURE
Rhydyfelin
BSicon .svg ugJUNCld ugDOCKr
Doc Bad
ugSTAIRu
35-37 Llociau Treble
uFEATURE ugFGATEu BSicon .svg
38 Lloc Ffynnon Taf
ugFGATEu
39 Lloc Caegias
ugFGATEu
40 Lloc Portobello
uFEATURE ugFGATEu BSicon .svg
41 Tongwynlais, Lloc Ton
ugFGATEu
42 Lloc Llwynymellt
ugFGATEu
43 Lloc Fforest
ugFGATEu
44 Lloc Melingruffydd
uFEATURE ugFGATEu BSicon .svg
45 Lloc Llandaf
ugFGATEu
46 Lloc Coleg
ugFGATEu
47 Lloc Gabalfa
BSicon .svg ugJUNCld ugDOCKr
Iard Cambrian
ugFGATEu
48 Lloc Mynachdy
ugFGATEu
49 Lloc Heol Gogledd
ugFGATEu
50 Lloc Crockherbtown
uFEATURE gTUNNEL1 BSicon .svg
Caerdydd, Y Twnnel
BSicon .svg gABZlf gSTRq
Cangen Doc Gorllewin
ugFGATEu
51 Lloc Newydd
ugFGATEu
Lloc Môr
uDOCKSa
Bae Caerdydd

Camlas Morgannwg oedd y gamlas gyntaf i'w hadeiladu yng Nghymru. Roedd iddi 50 lloc ac roedd yn cysylltu Merthyr Tudful a Chaerdydd.

Dechreuwyd ei hadeiladu ym 1790. Roedd meistri haearn Merthyr yn ariannu'r gamlas am ei bod hi'n hanfodol iddynt gael ffordd i gludo haearn i'r môr. Yr adeiladwr oedd Thomas Dadford, disgybl i'r peiriannydd James Brindley.

Cwblhawyd y gwaith rhwng Merthyr Tudful a Phontypridd ym 1792, a rhwng Pontypridd a Chaerdydd ym 1794. Gorffenwyd y gamlas yn gyfangwbl wrth agor lloc môr ym 1798. Costiodd y cyfan £103,600.

Prynodd Ardalydd Bute gyfranddaliadau'r gamlas ym 1883.

Collodd y gamlas ei bri ar ôl agor Rheilffordd Dyffryn Taf. Erbyn heddiw does dim ond rhai olion (pontydd a llociau) yn aros.

Transportation template.png Eginyn erthygl sydd uchod am gludiant. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.