Arfon (etholaeth Cynulliad)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Mae hon yn erthygl am yr etholaeth newydd. Am y cantref ac ardal hanesyddol, gweler Arfon.
Arfon
etholaeth Etholaeth Cynulliad
Arfon (etholaeth Cynulliad).png
Gogledd Cymru (Rhanbarth Cynulliad Cenedlaethol).svg
Lleoliad Arfon yng Ngogledd Cymru,
a lleoliad Gogledd Cymru yng Nghymru.
Creu: 2007
Math: Cynulliad Cenedlaethol Cymru
AC: Siân Gwenllian
Plaid: Plaid Cymru
Rhanbarth: Gogledd Cymru

Etholaeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru ydy Arfon sy'n dwyn enw ardal hanesyddol Arfon. Mae'n ethol un aelod drwy ddull cyntaf heibio'r postyn. Mae hefyd yn rhan o etholaeth ranbarthol Gogledd Cymru, sydd yn ethol pedwar aelod ychwanegol er mwyn cael cynrichiolaeth mwy cyfrannol ar gyfer y rhanbarth. Cafod yr etholaeth ei chreu ar gyfer etholiad 2007.

Ffiniau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan yr etholaeth cynulliad arfon yr un ffiniau ac etholaeth seneddol o'r un enw, sydd wedi cael ei ddefnyddio ers etholiad cyffredinol 2010. Cafodd etholaeth Arfon ei chreu drwy gyfunno ardaloedd Caernarfon a Gwyfrai o'r hen etholaeth Caernarfon, ac ardaloedd Bangor a Dyffryn Ogwen o hen etholaeth Conwy.

Creuwyd rhanbarth Gogledd Cymru yn ystod yr etholiad cynulliad cyntaf yn 1999, ac ers 2007 mae hi wedi cynwys etholaethau Aberconwy, Alun a Glannau Dyfrwy, Arfon, De Clwyd, Dyffryn Clwyd, Gorllewin Clwyd, Delyn, Wrecsam ac Ynys Môn.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Er fod yr etholaeth seneddol yn llawer mwy ymylol, gellir ystyried yr etholaeth cynulliad yn sedd saff, i Blaid Cymru. Yn yr etholiad diwethaf, 2016, roedd gan Blaid Cymru mwyafrif o 20.8% dros y Blaid Lafur.

Cyfartaledd canlyniadau 5 etholiad: Plaid Cymru - 54.6%, Llafur - 29%, Ceidwadwyr - 10.1%, Dem Rhydd - 4.9%

Pleidleisio[golygu | golygu cod y dudalen]

Mewn etholiadau cynulliad, mae gan bob pleidleisiwr ddwy bleidlais: un ar gyfer ymgeisydd i fod yn Aelod Cynulliad dros yr etholaeth, a'r llall ar gyfer rhestr pleidiol o ymgeiswyr rhanbarthol. Defnyddir Dull d'Hondt ar gyfer dyrannu seddi rhanbarthol, gan ystyried canlyniadau'r etholaethau yn y rhanbarth.

Aelodau Cynulliad[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad Aelod Plaid Llun
2007 Alun Ffred Jones Plaid Cymru Alun Ffred Jones 2011.jpg
2016 Siân Gwenllian Plaid Cymru Siân Gwenllian AM (28092344141).jpg

Etholiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Canlyniadau Etholiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad Cynulliad 2016: Arfon
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Siân Gwenllian 10,962 54.8 -1.9
Llafur Siôn Jones 6,800 34.0 +7.8
Ceidwadwyr Martin Peet 1,655 8.3 -4.2
Democrat Rhydd. Sara Lloyd Williams 577 2.9 -1.6
Mwyafrif 4,162 20.8 -9.7
Y nifer a bleidleisiodd 19,994 50.9 +7.5
Plaid Cymru yn cadw Gogwydd −4.9


Etholiad 2011: Arfon[1]
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Alun Ffred Jones 10,024 56.7 +4.3
Llafur Christina Elizabeth Rees 4,630 26.2 −0.6
Ceidwadwyr Aled Davies 2,209 12.5 +3.0
Democrat Rhydd. Rhys David Jones 801 4.5 −2.8
Mwyafrif 5,394 30.5 +4.9
Y nifer a bleidleisiodd 17,664 43.4 −5.7
Plaid Cymru yn cadw Gogwydd +2.4


Etholiad 2007: Arfon
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Alun Ffred Jones 10,260 52.4 +3.11
Llafur Martin Eaglestone 5,242 26.8 -3.81
Ceidwadwyr Gerry Frobisher 1,858 26.8 -3.51
Democrat Rhydd. Mel ab Owain 1,424 7.5 +0.21
Plaid Annibyniaeth y DU Elwyn Williams 789 4.0 +4.01
Mwyafrif 5,018 25.6 +6.91
Y nifer a bleidleisiodd 19,573 49.1 +4.11
Etholaeth newydd: Plaid Cymru yn ennill. Gogwydd +3.51

1Amcanol yn Unig

Gweler Hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholaethau Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Llafur

Aberafan | Alun a Glannau Dyfrdwy | Blaenau Gwent | Bro Morgannwg | Caerffili | Canol Caerdydd | Castell-nedd | Cwm Cynon | Delyn | De Caerdydd a Phenarth | De Clwyd | Dyffryn Clwyd | Dwyrain Abertawe | Dwyrain Casnewydd | Gogledd Caerdydd | Gorllewin Abertawe | Gorllewin Caerdydd | Gorllewin Casnewydd | Gŵyr | Islwyn | Llanelli | Merthyr Tudful a Rhymni | Ogwr | Pen-y-bont ar Ogwr | Pontypridd | Torfaen | Wrecsam

Ceidwadwyr

Aberconwy | Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro | Gorllewin Clwyd | Maldwyn | Mynwy | Preseli Penfro

Plaid Cymru

Arfon | Ceredigion | Dwyfor Meirionnydd | Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr | Rhondda | Ynys Môn

Y Democratiaid Rhyddfrydol

Brycheiniog a Sir Faesyfed

Rhanbarthau etholiadol Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Rhanbarth Gogledd Cymru: Ceidwadwyr (1) | Plaid Annibyniaeth y DU (2) | Plaid Cymru (1)
Rhanbarth Canolbarth a Gorllewin Cymru: Llafur (2) | Plaid Annibyniaeth y DU (1) | Plaid Cymru (1)
Rhanbarth Gorllewin De Cymru: Ceidwadwyr (1) | Plaid Annibyniaeth y DU (1) | Plaid Cymru (2)
Rhanbarth Canol De Cymru: Ceidwadwyr (2) | Plaid Annibyniaeth y DU (1) | Plaid Cymru (1)
Rhanbarth Dwyrain De Cymru: Ceidwadwyr (1) | Plaid Annibyniaeth y DU (2) |Plaid Cymru (1)

Society.svg Eginyn erthygl sydd uchod am wleidyddiaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.
  1. "Wales elections > Arfon". BBC News. 6 May 2011. http://www.bbc.co.uk/news/special/election2011/constituency/html/26667.stm. Adalwyd 8 March 2011.