Ardudwy Is Artro

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ardudwy Is Artro
Math cwmwd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Gwynedd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.787724°N 4.076708°W Edit this on Wikidata

Cwmwd canoloesol ar lan ogleddol Bae Ceredigion yng ngogledd-orllewin Cymru oedd Ardudwy Is Artro. Gydag Ardudwy Uwch Artro, cafodd ei ffurfio allan o hen gantref Ardudwy.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Hen lwybr mynydd yn Ardudwy Is Artro. Defnyddiai'r porthmyn y ffordd hon dros Fwlch y Rhiwgyr.

Dynodai Afon Artro y ffin rhwng Is Artro ac Uwch Artro i'r gogledd. Y ffin yn y de oedd aber Afon Mawddach gyda chwmwd Tal-y-bont yng nghantref Meirionnydd yn gorwedd ar y lan arall.[1]

Cwmwd bychan, mynyddig, yw Is Artro, sy'n gorwedd yng nghongl de-orllewinol Ardudwy ar lan Bae Ceredigion. Ystumgwern oedd maerdref y cwmwd. Roedd y llannau yn cynnwys Llanaber a Llanenddwyn. Y prif blasdy erbyn diwedd yr Oesoedd Canol oedd Corsygedol, cartref y Fychaniaid.[1]

Yn fuan yn ei hanes daeth y diriogaeth yn rhan o Deyrnas Gwynedd. Daeth y cwmwd yn rhan o'r Sir Feirionnydd newydd fel rhan o drefniant Statud Rhuddlan yn 1282.[1] Heddiw mae'n gorwedd yn Ngwynedd.

Plwyfi[golygu | golygu cod y dudalen]

Erbyn yr Oesoedd Canol Diweddar ceir pedwar plwyf yn y cwmwd:

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 Geraint Bowen (gol.), Atlas Meirionnydd (Y Bala, ail argraffiad, 1975).