Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Charles Stanton"

Jump to navigation Jump to search
Ychwanegwyd 7 beit ,  7 o flynyddoedd yn ôl
Tacluso iaith
No edit summary
(Tacluso iaith)
Ar ôl ymadael a'r ysgol aeth Stanton i weithio fel gwas bach mewn tŷ bonedd ym [[Pen-y-bont ar Ogwr|Mhen y bont ar Ogwr]], ond dychwelodd yn ddiweddarach i Aberaman i weithio mewn glofa. Yn fuan iawn yn ei yrfa daeth yn amlwg fel gweithiwr milwriaethus.
 
Ym 1893 wrth gefnogi streic gan lowyr tan ddaear yn Aberaman fe'i cyhuddwyd o saethu dryll at heddwas a chafodd ei garcharu am 6 mis am fod a gwn heb drwydded yn ei feddiant<ref>THE REVOLVER FIRING AT ABERAMAN; Weekly Mail 16 Medi 1893 [http://papuraunewyddcymru.llgc.org.uk/cy/page/view/3368679/ART64] adalwyd 24 Rhagfyr 2014</ref> Bu yn chwarechwarae rhan yn streic y glowyr 1898. Ar ôl i'r streic methufethu aeth i weithio ar ddociau Llundain lle bu yn rhan o streic y docwyr ym 1898.
Ym 1899 dychwelodd i Gymru a chael ei ethol yn asiant Ffederasiwn y Glowyr yn Aberdâr.
 
==Gyrfa Gwleidyddol==
Yr oedd Stanton yn cyfrif ei hun yn Sosialydd Chwyldroadol ac yn gefnogol i'r rhyfel dosbarth. Ym 1890 daeth yn ysgrifennydd Cymdeithas Sosialaidd Aberdâr ac yr oedd yn aelod gweithgar o'r Blaid Lafur Annibynnol (ILP). Ym 1903 cafodd ei ethol yn aelod o Gyngor Dosbarth Trefol Aberdâr gan dalddal gafael ar ei sedd ar y cyngor hyd 1908.
Yn [[Etholiad cyffredinolCyffredinol y Deyrnas Unedig,Rhagfyr 1910| etholiad cyffredinol Rhagfyr 1910]] fe'i dewiswyd yn ymgeisydd Llafur ar gyfer etholaeth [[Dwyrain Morgannwg (etholaeth seneddol)|Dwyrain Morgannwg]]. Penderfynodd Ffederasiwn y Glowyr i beidio cefnogi ei ymgeisyddiaeth gan roi eu cefnogaeth i'r Undebwr Llafur amlwg [[Allen Clement Edwards]] yr ymgeisydd [[Y Blaid Ryddfrydol (DU)|Rhyddfrydol]]. Edwards fu'r ymgeisydd llwyddiannus
 
Ar doriad y Rhyfel Byd Cyntaf daeth Stanton yn gefnogwr brwd i achos y rhyfel; ac yn feirniad llafar iawn yn erbyn Sosialwyr megis [[Keir Hardy]] arweinydd y Blaid Lafur a oedd yn mynegi amheuon am gyfiawnder y rhyfel. Roedd hefyd yn groch yn erbyn unrhyw aelod o'r Blaid Lafur oedd yn coleddu achos [[Heddychiaeth|heddychiaeth]].
 
Ym 1915 bu farw Keir Hardy, un o'r Aelodau Seneddol dros Bwrdeistref Merthyr, a chynhaliwyd isetholiadis-etholiad. Dewisodd y Blaid Lafur [[James Winstone]] i sefyll fel eu hymgeisydd swyddogol; penderfynodd Stanton i'w herio fel ymgeisydd Llafur annibynnol. Sail ymgyrch Stanton oedd ei gefnogaeth i'r rhyfel a'i honiad bod Winstone yn llugoer i'r rhyfel, yn anwlatgaranwlatgarol, ac yn fradwrus (cyhuddiad gwbl ddi-sail). O achos y cytundeb rhwng y pleidiau eraill i beidio herio ei gilydd yn ystod cyfnod y rhyfel doedd dim ymgeiswyr gan y Rhyddfrydwyr na'r [[Y Blaid Geidwadol (DU)|Ceidwadwyr]] er bod nifer o RhyddfrydwyrRyddfrydwyr blaenllaw wedi mynegi eu cefnogaeth i Stanton. Enillodd Stanton y sedd gyda mwyafrif mawr.
 
Diddymwyd etholaeth Bwrdeistref Merthyr ar gyfer [[Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1918|etholiad cyffredinol 1918]] a safodd Stanton yn enw [[Y Blaid Democrataidd Cenedlaethol a Llafur]]; plaid sosialaidd oedd yn cefnogi'r Rhyfel ac am i Lywodraeth y Glymblaid parhau hyd derfyn y trefniadau heddwch, yn groes i benderfyniad y Blaid Lafur swyddogol i dynnu allan o'r glymblaid. Enillodd Stanton y sedd yn gyffyrddus yn erbyn yr ymgeisydd Llafur a'r Heddychwr [[Niclas y Glais]].
 
==Bywyd diweddarach==
Ar ôl gollicolli ei sedd yn Aberdâr daeth gyrfa wleidyddol Stanton fel gwleidydd i ben. Prynodd tafarn yn Llundain. Yn ogystal â rhedeg ei dafarn bu Stanton hefyd yn chwarechwarae'r fiolín fel cerddor lled broffesiynol a gan chwarechwarae rhannau bach fel actor mewn ffilmiau.<ref>STANTON , CHARLES BUTT; y Bywgraffiadur ar lein [http://yba.llgc.org.uk/cy/c2-STAN-BUT-1873.html] adalwyd 24 Rhagfyr 2014</ref>
 
Bu farw ym 1946 a chafodd ei gorff ei losgi yn amlosgfa Golders Green.
3,441

golygiad

Llywio