1922
19g - 20g - 21g
1870au 1880au 1890au 1900au 1910au - 1920au - 1930au 1940au 1950au 1960au 1970au
1917 1918 1919 1920 1921 - 1922 - 1923 1924 1925 1926 1927
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]- Aelod o'r Blaid Gomiwnyddol i ymladd etholiad - y cyntaf drwy Brydain - a hynny yn Is-etholiad Caerffili.
- 10 Ionawr - Arthur Griffith yn dod yn Arlywydd y Dáil Éireann.
- 6 Chwefror - Pïws XI (Achille Ratti) yn dod yn bab.[1]
- 15 Mawrth - Fuad I yn dod yn frenin yr Aifft.
- 15 Ebrill - Y Tywysog Cymru yn ymweld Corea.
- 16 Ebrill - Cytundeb Rapallo rhwng Rwsia ac y Weriniaeth Weimar.
- 11 Mehefin - Premiere y ffilm "Nanook of the North".
- 26 Mehefin - Louis Honoré Charles Antoine Grimaldi yn dod yn Dywysog Louis II o Monaco.
- 11 Gorffennaf - Agoriad yr Hollywood Bowl.
- 2 Awst - Teiffŵn yn Tsieina; 5,000 o bobol yn colli ei bywydau
- 30 Hydref - Benito Mussolini yn dod yn brif weinidog yr Eidal.
- 15 Tachwedd - Llafur yn ennill hanner seddau Cymru.
- Urdd Gobaith Cymru yn cael ei sefydlu gan Ifan ab Owen Edwards
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]- 16 Chwefror – Syr Geraint Evans, canwr opera (m. 1992)[2]
- 5 Mawrth – Pier Paolo Pasolini, cyfarwyddwr ffilm a llenor (m. 1975)
- 3 Ebrill
- Lavinia Bazhbeuk-Melikyan, arlunydd (m. 2005)
- Doris Day, cantores ac actores (m. 2019)
- 13 Ebrill - Julius Nyerere, gwleidydd (m. 1999)
- 16 Ebrill
- Kingsley Amis, nofelydd a bardd (m. 1995)[3]
- Leo Tindemans, gwleidydd (m. 2014)
- 9 Awst - Philip Larkin, bardd (m. 1985)
- 10 Mehefin - Judy Garland, cantores ac actores (m. 1969)
- 17 Mehefin
- Eva Slater, arlunydd (m. 2011)
- Toshiko Takaezu, arlunydd (m. 2011)
- 10 Gorffennaf
- Nell Blaine, arlunydd (m. 1996)
- Jake LaMotta, paffiwr (m. 2017)
- 9 Awst
- Philip Larkin, bardd (m. 1985)[4]
- Taro Kagawa, pêl-droediwr (m. 1990)
- 16 Hydref - Max Bygraves, digrifwr a chanwr (m. 2012)
- 31 Hydref
- Talfryn Thomas, actor (m. 1982)
- Norodom Sihanouk, brenin Cambodia (m. 2012)
- 8 Tachwedd - Christiaan Barnard, meddyg (m. 2001)
Marwolaethau
[golygu | golygu cod]- 5 Ionawr – Ernest Shackleton, fforiwr, 47[5]
- 4 Chwefror – Syr Henry Jones, philosopher, 69[6]
- 22 Ionawr - Pab Benedict XV, 67
- 14 Mai - William Abraham (Mabon), arweinydd glowyr De Cymru, 79
- 20 Mehefin - Vittorio Monti, cyfansoddwr, 54
- 28 Mehefin - Velimir Khlebnikov, bardd, 36
- 2 Awst - Alexander Graham Bell, difeisiwr, 75
- 18 Tachwedd - Marcel Proust, llenor, 51
- 24 Tachwedd - Erskine Childers, milwr, gwleidydd ac awdur, 52
Y celfyddydau
[golygu | golygu cod]Ffilmiau
[golygu | golygu cod]Llyfrau
[golygu | golygu cod]- Richmal Crompton - Just William
- Edward Tegla Davies - Nedw
- Arthur Machen - Far Off Things
Barddoniaeth
[golygu | golygu cod]- T. S. Eliot - The Waste Land
Drama
[golygu | golygu cod]- Jean Cocteau – Antigone (ar ôl Sophocles)[9]
- J. O. Francis - Cross Currents[10]
- Saunders Lewis - Gwaed yr Uchelwyr[11]
Cerddoriaeth
[golygu | golygu cod]- Carl Nielsen - Symffoni Rhif. 5[12]
- William Walton - Façade
Eisteddfod Genedlaethol (Rhydaman)
[golygu | golygu cod]Gwobrau Nobel
[golygu | golygu cod]- Ffiseg: Niels Bohr
- Cemeg: Francis William Aston
- Meddygaeth: Archibald Vivian Hill ac Otto Fritz Meyerhof
- Llenyddiaeth: Jacinto Benavente
- Heddwch: Fridtjof Nansen
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Luca Frigerio (3 Chwefror 2022). "Achille Ratti: cento anni fa la sua elezione a Papa" (yn Eidaleg). Roman Catholic Archdiocese of Milan. Cyrchwyd 7 Chwefror 2022.
- ↑ "EVANS, Syr GERAINT LLEWELLYN (1922 - 1992), canwr opera". Y Bywgraffiadur Cymreig. Cyrchwyd 16 Ebrill 2025.
- ↑ Jacobs, Eric (23 Hydref 1995). "Sir Kingsley Amis obituary: From angry young man to old devil". The Guardian (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 23 Hydref 2023. Cyrchwyd 21 Mai 2020.
- ↑ "Philip Larkin © Orlando Project" (yn Saesneg). Orlando.cambridge.org. 2 Rhagfyr 1985. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 13 Mai 2016. Cyrchwyd 17 Ebrill 2016.
- ↑ Alexander, Caroline (1998). The Endurance: Shackleton's legendary Antarctic expedition (yn Saesneg). Llundain: Bloomsbury. t. 193. ISBN 0-7475-4123-X.
- ↑ Daniel Davies. "Jones, Syr Henry (1852-1922), athronydd". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 1 Mehefin 2025.
- ↑ "The 100 Best Films of World Cinema" (yn Saesneg). Cyrchwyd 2 Rhagfyr 2016.
- ↑ Veronica West-Harling; Veronica Ortenberg (2006). In search of the Holy Grail : the quest for the Middle Ages (yn Saesneg). Bloomsbury Academic. t. 196. ISBN 9781852853839.
- ↑ James S. Williams (2019). Jean Cocteau (yn Saesneg). Gwasg Prifysgol Manceinion. t. 5. ISBN 9781526141514.
- ↑ Francis, J. O. (1922). Cross Currents. Samuel French.
- ↑ Stephens, Meic (1997). Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru. Gwasg Prifysgol Cymru.
- ↑ Fanning, David (1997). Nielsen: Symphony No. 5 (yn Saesneg). Efrog Newydd: Cambridge University Press. t. 80. ISBN 0-521-44088-2.
- ↑ "Enillwyr y Gadair". Eisteddfod Cymru. Cyrchwyd 1 Mehefin 2025.
- ↑ "Enillwyr y Goron". Eisteddfod Cymru. Cyrchwyd 1 Mehefin 2025.