Marcel Proust

Marcel Proust
Ganwyd	Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust  10 Gorffennaf 1871  16ain bwrdeistref Paris
Bu farw	18 Tachwedd 1922  o niwmonia  16ain bwrdeistref Paris
Dinasyddiaeth	Ffrainc
Alma mater	École Libre des Sciences Politiques Prifysgol Paris
Galwedigaeth	nofelydd, awdur ysgrifau, ysgrifennwr, beirniad llenyddol, bardd, rhyddieithwr
Adnabyddus am	À l'ombre des jeunes filles en fleurs, À la recherche du temps perdu, Jean Santeuil
Arddull	novel sequence, pastiche, traethawd
Tad	Adrien Proust
Mam	Jeanne-Clémence Proust
Gwobr/au	Gwobr Goncourt, Chevalier de la Légion d'Honneur, Grand Prize for the Best Novels of the Half-Century
llofnod

Nofelydd a beiriniad o Ffrainc oedd Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust (10 Gorffennaf 1871 – 18 Tachwedd 1922). Mae'n fwyaf adnabyddus am À la recherche du temps perdu ("Chwilio am amseroedd coll"), a gyhoeddodd mewn saith rhan rhwng 1913 a 1927.

Ganed Proust yn Auteuil, rhan o ddinas Paris. Roedd ei dad, Achille Adrien Proust, yn batholegydd amlwg, yn gweithio ar achosion colera a sut i'w atal. Nid oedd ei iechyd yn dda pan oedd yn blentyn, ond treuliodd flwyddyn yn y fyddin yn (1889-90). Cyhoeddodd Du côté de chez Swann, rhan gyntaf À la recherche du temps perdu, yn 1913.

Bu farw yn 1922, a chladdwyd ef ym Mynwent Père Lachaise ym Mharis.

Llyfryddiaeth

• 1896 Les plaisirs et les jours ("Pleserau a Dyddiau")
• 1904 La Bible D'Amiens; cyfieithiad o lyfr John Ruskin The Bible of Amiens
• 1906 Sésame et les lys; cyfieithiad o lyfr John Ruskin Sesame and Lilies
• 1913–27 À la recherche du temps perdu

Cyfrol	Teitl Ffrangeg	Cyhoeddwyd	Cyfieithiad
1	Du côté de chez Swann	1913	Y ffordd ger tŷ Swann
2	À l'ombre des jeunes filles en fleurs	1919	Yng nghysgod merched ieuanc yn blodeuo
3	Le Côté de Guermantes (dwy gyfrol)	1920/21	Ffordd Guermantes
4	Sodome et Gomorrhe (dwy gyfrol)	1921/22	Sodom a Gomorrah
5	La Prisonnière	1923	Y Carcharor
6	La Fugitive Albertine disparue	1925	Y Ffoadur Albertine wedi diflannu
7	Le Temps retrouvé	1927	Ail-ddarganfod yr amser

• 1919 Pastiches et mélanges
• 1954 Contre Sainte-Beuve
• 1954 Jean Santeuil (anorffenedig)