Anhwylder gorbryder cymdeithasol

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolanhwylder gorbryder, disease (class) Edit this on Wikidata
Mathffobia, disease (individual) Edit this on Wikidata

Mae anhwylder gorbryder cymdeithasol, a elwir hefyd yn ffobia cymdeithasol. Nodweddion anhwylder gorbryder yw teimlo ofn a phryder mewn sefyllfaoedd cymdeithasol. Gall achosi gofid sylweddol ac effaith ar y gallu i weithredu mewn rhai agweddau ar fywyd bob dydd.[1] Gall yr ofnau hyn gael eu sbarduno gan bryder fod eraill yn eu barnu, neu wrth i eraill eu barnu'n wirioneddol. Mae unigolion ag anhwylder pryder cymdeithasol yn ofni sylwadau negyddol gan bobl eraill.

Mae symptomau corfforol yn aml yn cynnwys gwrido a chwysu gormodol, crynu, calon-guriad a chyfog. Gall atal dweud fod yn symptom, ynghyd â siarad yn gyflym. Gall pyliau o banig hefyd ddigwydd yn sgil cyfnodau o ofn a theimlo anghysur dwys. Gall rhai dioddefwyr ddefnyddio alcohol neu gyffuriau eraill i leihau ofnau ac swildod mewn digwyddiadau cymdeithasol. Mae'n gyffredin i ddioddefwyr ffobia cymdeithasol hunan-feddyginiaethu, yn enwedig os nad ydynt wedi'u diagnosio, heb eu trin, neu'r ddau. Gall hyn arwain at anhwylder defnyddio alcohol, anhwylderau bwyta neu fathau eraill o anhwylderau defnyddio sylweddau . Cyfeirir at anhwylder gorbryder cymdeithasol weithiau fel y salwch colli cyfleoedd pan fydd "unigolion yn gwneud dewisiadau mawr yn eu bywydau i ymdopi â'u salwch".[2] [3] Yn ôl canllawiau ICD-10, y prif feini prawf ar gyfer diagnosio ffobia cymdeithasol yw ofn bod yn ganolbwynt sylw, neu ofn ymddwyn mewn ffordd a fydd yn achosi embaras neu sy'n codi cywilydd, symptomau gorbryder ac osgoi.[4] Gellir defnyddio graddfeydd sgorio safonol i sgrinio am anhwylder gorbryder cymdeithasol ac i fesur difrifoldeb y gorbryde

Cam cyntaf y driniaeth ar gyfer anhwylder gorbryder cymdeithasol yw therapi ymddygiad gwybyddol (CBT).[5] Mae meddyginiaethau fel SSRIs yn effeithiol ar gyfer ffobia cymdeithasol, yn enwedig paroxetine .[6] Mae CBT yn effeithiol wrth drin yr anhwylder hwn, p'un a yw'n cael ei gyflwyno mewn sesiwn unigol neu mewn grŵp.[7] Mae'r cydrannau gwybyddol ac ymddygiadol yn ceisio newid patrymau meddwl ac adweithiau corfforol yn ystod sefyllfaoedd sy'n achosi gorbryder. Mae'r sylw a roddir i anhwylder gorbryder cymdeithasol wedi cynyddu'n sylweddol ers 1999 gyda chymeradwyaeth a marchnata cyffuriau ar gyfer ei drin. Mae meddyginiaethau dan bresgripsiwn yn cynnwys sawl dosbarth o gyffuriau gwrth-iselder: SSRIs, SNRIs, ac MAOIs.[8] Meddyginiaethau cyffredin eraill a ddefnyddir yw beta atalyddion a benzodiazepines.

Gweler Hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. National Institute for Health and Clinical Excellence: Guidance.
  2. Stein, MD, Murray B.; Gorman, MD, Jack M. (2001). "Unmasking social anxiety disorder". Journal of Psychiatry & Neuroscience. 3 26 (3): 185–9. PMC 1408304. PMID 11394188. http://www.collectionscanada.gc.ca/eppp-archive/100/201/300/cdn_medical_association/jpn/vol-26/issue-3/pdf/pg185.pdf. Adalwyd 17 March 2014.
  3. Shields, Margot (2004). "Social anxiety disorder— beyond shyness". How Healthy Are Canadians? Statistics Canada Annual Report 15: 58. https://www150.statcan.gc.ca/n1/en/pub/82-003-s/2004000/pdf/7419-eng.pdf?st=thihnetD. Adalwyd 17 March 2014.
  4. Social Phobia (F40.1) in ICD-10: Diagnostic Criteria and Clinical descriptions and guidelines.
  5. Pilling, S; Mayo-Wilson, E; Mavranezouli, I; Kew, K; Taylor, C; Clark, DM; Guideline Development, Group (May 22, 2013). "Recognition, assessment and treatment of social anxiety disorder: summary of NICE guidance.". BMJ (Clinical Research Ed.) 346: f2541. doi:10.1136/bmj.f2541. PMID 23697669. http://centaur.reading.ac.uk/40688/1/Recognition%2C%20assessment%20and%20treatment%20of%20social%20anxiety%20disorder%20summary%20of%20NICE%20guidance.pdf.
  6. Liebowitz, Michael R.; Schneier, Franklin R.; Bragdon, Laura B.; Blanco, Carlos (2013-02-01). "The evidence-based pharmacotherapy of social anxiety disorder". International Journal of Neuropsychopharmacology 16 (1): 235–249. doi:10.1017/S1461145712000119. ISSN 1461-1457. PMID 22436306.
  7. Hofmann, S. G.; Smits, J. A. (2008). "Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders: A meta-analysis of randomized placebo-controlled trials". The Journal of Clinical Psychiatry 69 (4): 621–632. doi:10.4088/JCP.v69n0415. PMC 2409267. PMID 18363421. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2409267.
  8. Blanco, C.; Bragdon, L. B.; Schneier, F. R.; Liebowitz, M. R. (2012). "The evidence-based pharmacotherapy of social anxiety disorder". The International Journal of Neuropsychopharmacology 16 (1): 235–249. doi:10.1017/S1461145712000119. PMID 22436306.

Dolennau allanol[golygu | golygu cod y dudalen]