Hamas

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Baner Hamas

Mudiad Palesteiniaid Islamaidd Sunni yw Hamas (llythrennol: "Brwdfrydedd"). Mae'r enw'n tarddu o'r blaen-lythrennau حركة المقاومة الاسلامية, sef Ḥarakat al-Muqawama al-Islamiyya "Y Mudiad Gwrthsafiad Islamaidd"). Gan y mudiad democrataidd hwn mae mwyafrif y seddau ar gyngor Awdurdod Cenedlaethol Palesteina,[1] ac sydd felly'n llywodraethu'r Llain Gaza. Fe'u hetholwyd yn Ionawr 2006. Mae Israel, yr Unol Daleithiau[2] Canada,[3] yr Undeb Ewropeaidd,[4] a Japan yn disgrifio Hamas fel mudiad terfysgol,[5] ond mae Rwsia, Twrci[6] y gwledydd Arabaidd, Iran ac eraill yn gwrthod gwneud hynny.[7]. Mae Awstralia [8] a'r DU [9] yn nodi mai dim ond adain filwrol Hamas, sy'n fudiad terfysgol.

Sefydlwyd Hamas yn 1987 gan Ahmed Yassin a Mohammad Taha ar gychwyn yr Intifada Cyntaf ar y Lan Orllewinol. Mae Hamas yn tarddu o'r anfodlonrwydd ag arweinyddiaeth y PLO yn y cyfnod hwnnw. Tyfodd o'r mudiad Mujama, plaid wleidyddol a gefnogwyd gan Israel ar y dechrau fel gwrthbwys i'r PLO. Daeth Hamas i rym yn Ionawr 2006 gan ennill mwyafrif y gynrycholiaeth ar Awdurdod Cenedlaethol Palesteina a threchu'r PLO a Fatah.

Mae'r mudiad yn enwog am hunan-fomio (neu yn Saesneg: suicide bombing).[10] ar Israel. Mae hefyd yn gwneud gwaith cymdeithasol pwysig gan sefydlu a rhedeg ysbytai, llyfrgelloedd ac ysgolion [11] drwy'r Lan Orllewinol a Llain Gaza, lle mae'n rheoli. Caiff y bai gan Israel am saethu rocedi atynt, ac er mwyn dileu pwer Hamas y lansiwyd Ymosodiad Israel ar Lain Gaza 2008–2009‎ ar y 27 Rhagfyr, 2008.

Mae Siarter Hamas[12] yn galw am ddatgymalu Gwladwriaeth Israel, gan sefydlu gwladwriaeth Islamaidd newydd ar y Tiriogaethau Palesteinaidd[13]

Mae gan y mudiad ei sianel deledu ei hun, Al-Aqsa TV, sy'n darlledu o ddinas Gaza.

Cyfeiriadau[golygu]

Rali gan Hamas ym Methlehem, 2006
  1. "Hamas sweeps to election victory", BBC News.
  2. "Country reports on terrorism 2005", United States Department of State. Office of the Coordinator for Counterterrorism. US Dept. of State Publication 11324. Ebrill 2006. tud 196
  3. "Currently listed entities". Department of Public Safety and Emergency Preparedness. November 22, 2012. http://www.publicsafety.gc.ca/prg/ns/le/cle-eng.aspx. 
  4. "EU blacklists Hamas political wing". BBC News. Medi 11, 2003. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3100518.stm. 
  5. If HAMAS is a Terrorist Organization, What Does That Make Israel? Intifada: The Voice of Palestine. 11 Gorffennaf 2010
  6. Gaza flotilla: Turkey threat to Israel ties over raid BBC News. 4 Mehefin, 2010
  7. How to Confront Russia's Anti-American Foreign Policy The Heritage Foundation. June 27, 2007
  8. Gwefan Llywodraeth Awstralia
  9. Gwefan y Llywodraeth Brydeinig
  10. (James L. Gelvin, The Israel-Palestine Conflict: One Hundred Years of War, Gwasg Prifysgol Caergrawnt, 2005, t. 221 ISBN 0521852897)
  11. "Palestinian election raises varying opinions within U". The Minnesota Daily. January 31, 2006
  12. Siarter Hamas
  13. Israeli Official Says Hamas Has Made Abbas Irrelevant. The New York Times, February 27, 2006.

Dolenni allanol[golygu]