Zaha Hadid

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Bonesig Zaha Hadid
Bridge Pavilion yn Zaragoza, Sbaen
Naid Sgio Bergisel, Innsbruck, Awstria
Adeilad Canolog BMW, Leipzig, Yr Almaen
Gorsaf dân Vitra, Weil am Rhein, Yr Almaen
Maggie's Centre, Kirkcaldy
Contemporary Arts Center, Gwaith cyntaf Hadid yn yr Unol Daleithiau, Cincinnati, Ohio, USA
Phæno Science Center, Wolfsburg, Yr Almaen
Amgueddfa Gelf Eli ac Edythe Broad yn 547 East Circle Drive, Michigan State University, East Lansing, Michigan USA.
Llyfrgell a Canolfan Dysgu (chwith, pensaer: Zaha Hadid), Departement 1 a Canolfan Addysgu (dde, pensaer: Laura Spinadel) ym Mhrifysgol Economeg a Busnes Vienna, Vienna, Austria.

Pensaer Iracaidd-Prydeinig oedd y Fonesig Zaha Mohammad Hadid, DBE (Arabic: زها حديدZahā Ḥadīd; 31 Hydref 195031 Mawrth 2016)[1] Yn 2004, hi oedd y benyw cyntaf i dderbyn Gwobr Pensaernïaeth Pritzker.[2] Derbyniodd Wobr Stirling yn 2010 a 2011.[2] Yn 2014 enillodd wobr Dyluniad y Flwyddyn gan yr Amgueddfa Ddylunio am ei dyluniad o Ganolfan Ddiwylliannol Heydar Aliyev, gan ei wneud y benyw cyntaf i ennill y brif wobr yn y gystadleuaeth honno.[2] Yn 2015 hi oedd y benyw cyntaf i ennill Medal Aur RIBA yn ei rhinwedd ei hun.[2]

Mae ei adeiladau yn nodweddiadol neoddyfodolaidd, wedi ei nodweddu gan "powerful, curving forms of her elongated structures"[3] gyda "multiple perspective points and fragmented geometry to evoke the chaos of modern life".[4] Yn fwyaf diweddar roedd hi'n Athro ym Mhrifysgol y Celfyddydau Cymhwysol Vienna yn Austria.[5]

Bywyd ac addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Hadid ar 31 Hydref 1950 yn Baghdad. Fe'i magwyd mewn adeilad oedd un o'r cyntaf yn Baghdad i gael ei ysbrydoli gan fudiad Bauhaus mewn cyfnod lle roedd "moderniaeth yn golygu swyn a meddwl blaengar" yn y Dwyrain Canol.[3]

Astudiodd fathemateg ym Mhrifysgol Americanaidd Beirut cyn symud i astudio yn Ysgol Bensaernïaeth y Gymdeithas Bensaernïol yn Llundain, lle cyfarfu Rem Koolhaas, Elia Zenghelis, a Bernard Tschumi. Gweithiodd i'w cyn-athrawon, Koolhaas and Zenghelis, yn Swyddfa am Bensaernïaeth Prifddinesig, yn Rotterdam, yr Iseldiroedd; a daeth yn bartner yn 1977. Trwy ei chysylltiad â Koolhaas, cyfarfu Peter Rice, peiriannydd a'i chefnogodd ac anogodd ar adeg pan oedd ei gwaith yn ymddangos yn anodd. Yn 1980, sefydlodd ei cwmni ei hun yn Llundain. Yn ystod yr 1980a bu'n dysgu hefyd yn y Gymdeithas Bensaernïol.

Bu farw Hadid o drawiad ar y galon mewn ysbyty yn Miami, ar 31 Mawrth 2016, lle roedd yn cael ei thrin am broncitis.[1] Roedd hi wedi cael ei derbyn fel dinesydd o'r Deyrnas Unedig.[6][7]

Yn 2012, fe'i gwnaed yn Fonesig Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.[2]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]