Ciwbiaeth

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Juan Gris: Bywyd llonydd gyda Bowlen o Ffrwythau a Mandolin, 1919
Juan Gris, Portread Pablo Picasso, 1912

Ystyrir Ciwbiaeth (Saesneg: Cubism, Ffrangeg: Cubisme) fel y mudiad celfyddydol mwyaf dylanwadol yn yr 20g.

Bu'n gyfrifol am newid chwyldroadol yn y byd peintio a cherfluniaeth ac ysbrydolodd cerddoriaeth, llenyddiaeth a phensaernïaeth.[1][2]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffurfiwyd Ciwbiaeth ar ddechrau'r 20fed ganrif ym Mharis. Ymhlith yr arloeswyr cynnar oedd Georges Braque a Pablo Picasso, gyda Jean Metzinger, Albert Gleizes, Robert Delaunay, Henri Le Fauconnier, Fernand Léger a Juan Gris.[3]

Yng ngwaith diweddaraf Paul Cézanne, a arddangoswyd ym Mharis rhwng 1905 a 1907, ceisiodd gyfleu ffurfiau mewn tri-dimensiwn. Datblygwyd syniadaeth Cézanne gan y Ciwbwyr cynnar a oedd am edrych o'r newydd ar un o broblemau peintiwr trwy hanes - sut gorau i gyfleu'r byd go iawn sydd a sawl-dimensiwn ar gynfas fflat, un-dimensiwn?[4]

Mewn celf Giwbaidd mae elfennau'n cael eu dadansoddi, eu torri ar wahân ac yn ail ffurfio'n haniaethol. Yn lle portreadu'r elfennau o un safbwynt yn uing, roedd y Ciwbwyr yn eu dangos o sawl safbwynt er mwyn eu cyfleu'n eu cyfanrwydd.[5]

Effaith rhyngwladol[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd effaith Ciwbiaeth yn bellgyrhaeddol, gan ledu ar draws y byd a datblygu ymhellach wrth i'w dylanwad ymledu ac ehangu.[6]

Mae gwaith cynnar y Dyfodoliaeth (Futurism) hefyd yn ceisio cyfuno mwy nag un safbwynt – yn yr achos yma gwahanol safbwyntiau amseroedd wrth iddynt bortreadu cyflymdra'r symudiad.[7]

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr o Giwbwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

    • Muhanna Al-Dura
    • Nathan Altman
    • Guillaume Apollinaire
    • Alexander Archipenko
    • Vladimir Baranov-Rossine
    • Julio Barragán
    • Georges Braque
    • Patrick Henry Bruce
    • Frank Burty Haviland
    • Josef Čapek
    • Jorge Castillo (artist)
    • William Crozier
    • Joseph Csaky
    • Danseuse (Csaky)
    • Andrew Dasburg
    • Sonia Delaunay
    • Julio de Diego
    • Raymond Duchamp-Villon
    • André Fau
    • Emil Filla
    • Jesus Fuertes
    • Leo Gestel
    • Albert Gleizes
    • Julio González (cerflunydd)
    • Juan Gris
    • Otto Gutfreund
    • Werner Gutzeit
    • Auguste Herbin
    • Fannie Hillsmith
    • Bror Hjorth
    • Carl Holty
    • Vilmos Huszár
    • Eugene Ivanov (artist)
    • Marcel Janco
    • Greta Knutson
    • Boris Korolev
    • Roger de La Fresnaye
    • Jean Lambert-Rucki
    • Marie Laurencin
    • Henri Laurens
    • Blanche Lazzell
    • Henri Le Fauconnier
    • Fernand Léger
    • André Lhote
    • Jacques Lipchitz
    • André Mare
    • Jan Matulka
    • Vadym Meller
    • Jean Metzinger
    • Gustave Miklos
    • Milo Milunović
    • Berge Missakian
    • George L.K. Morris
    • Alexandra Nechita
    • Amédée Ozenfant
    • Emilio Pettoruti
    • Pablo Picasso
    • John Joseph Wardell Power
    • Othello Radou
    • Jeanne Rij-Rousseau
    • Clément Serveau
    • Boris Smirnoff
    • Ion Theodorescu-Sion
    • Herman Trunk
    • Nadezhda Udaltsova
    • Georges Valmier
    • Jacques Villon
    • Marie Vorobieff
    • Max Weber (artist)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]