William Frost

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
William Frost
Ganwyd 28 Rhagfyr 1846 Edit this on Wikidata
Merthyr Tudful Edit this on Wikidata
Bu farw 25 Chwefror 1891 Edit this on Wikidata (44 oed)
Caerdydd Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth telynor Edit this on Wikidata

Roedd William Frederick Frost (28 Rhagfyr, 184625 Chwefror, 1891) yn delynor Cymreig. [1]

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Frost ym Merthyr Tudfil yn blentyn i William Frost a Sarah ei wraig. Roedd y tad yn adnabyddus fel "y telynor dall", wedi iddo golli ei olwg trwy ddamwain pwll glo pan oedd yn blentyn. Dysgodd William Frost iau i ganu'r delyn gan ei dad.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw William Frost yr hynaf pan oedd ei fab tua 15 mlwydd oed. [2] Er mwyn sicrhau incwm i'w deulu dechreuodd William iau canu'r delyn mewn tafarnau. Cafodd ei logi gan dafarn y Prince of Wales, Dowlais fel telynor preswyl ar ddwy noson pob wythnos. Bu'n fuddugol yng nghystadleuaeth y delyn yn eisteddfod Merthyr ym 1859. Enillodd ysgoloriaeth yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe ym 1863 a alluogodd i gael gwersi gan Llewelyn Williams (‘Pencerdd y De’). Yn Eisteddfod Caer 1866 enillodd cystadlaethau'r delyn pedalau a'r delyn deires gan gael telynau yn wobr. [3]

Wedi iddo briodi symudodd i Gaerdydd i fod yn athro cerdd gan gael ei gyflogi gan rhai o fawrion y ddinas, gan gynnwys teulu Arglwydd Aberdâr.

Bu'n feirniad rheolaidd ar gystadlaethau'r delyn mewn Eisteddfodau lleol a chenedlaethol gan ddefnyddio'r enw eisteddfodol Alawydd y Dyffryn. Cyfansoddodd nifer o alawon gan gynnwys "Hen Gymru Fynyddig," "Tra'n Rhodio'r Ddol"," Annwyl yw Gwalia, fy Ngwlad" a "Hoff Fryniau fy Ngwlad," . [4]

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Priododd Sarah Gedrych merch William Gedrych, ffermwr ym 1867 cawsant 3 o blant. Roedd Sarah yn bianydd dawnus a bu hi a'i gŵr yn cynnal cyngherddau gyda'i gilydd.

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ers yn ifanc bu Frost yn byw efo epilepsi gan gael ffitiau yn achlysurol. Bu farw o ganlyniad i ffit epileptig yn ei gartref yng Nghaerdydd ym 1891 yn 44 mlwydd oed. [5]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Griffith, R. D., (1953). FROST, WILLIAM FREDERICK (1846 - 1891), telynor. Y Bywgraffiadur Cymreig Adferwyd 15 Awst 2019
  2. Yr Haul, Cyf VI, Rhif 61, Ionawr 1890; Geiriadur Bywgraffyddol a Beirniadol o Gerddorion Ymadawedig Cymru adalwyd 15 Awst 2019
  3. "THE TRIPLE HARP - The North Wales Express". Robert Wiliams. 1878-08-23. Cyrchwyd 2019-08-15.
  4. "THE LATE DR W F FROST - The Cardiff Times". David Duncan and William Ward. 1891-03-07. Cyrchwyd 2019-08-15.
  5. "DEATH OF DR FROST OF CARDIFFI - South Wales Echo". Jones & Son. 1891-02-26. Cyrchwyd 2019-08-15.