Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
British Indian Ocean Territory
Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India
Baner Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India Arfbais Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India
Baner Arfbais
Arwyddair: "In tutela nostra Limuria"  (Lladin am
"Limuria sydd yn ein gofal"
Anthem: God Save the Queen (swyddogol)
Cân Genedlaethol Swyddogol: "I Vow to Thee, My Country"
Lleoliad Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India
Prifddinas Diego Garcia
Dinas fwyaf Diego Garcia
Iaith / Ieithoedd swyddogol Saesneg
Llywodraeth Tiriogaeth Dramor Brydeinig
Y Frenhines
Comisiynydd
Gweinyddwr
Elisabaeth II
Colin Roberts
John McManus
Crewyd
1965
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
60 km² (n/a)
99.89
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2004
 - Dwysedd
 
4,000 (n/a)
58.3/km² (n/a)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif n/a
n/a (n/a)
n/a (n/a)
Indecs Datblygiad Dynol (n/a) n/a (n/a) – dim
Arian cyfred Doler yr Unol Daleithiau (USD)
Cylchfa amser
 - Haf
(UTC+6)
Côd ISO y wlad .io
Côd ffôn ++246

Tiriogaeth dramor y Deyrnas Unedig a leolir yng Nghefnfor India yw Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India (Saesneg: British Indian Ocean Territory (BIOT)). Mae'n cynnwys chwech o atolau Ynysfor y Chagos â mwy na 1000 o ynysoedd unigol.

Diego Garcia yw'r ynys fwyaf, sydd heddiw yn faes milwrol i'r Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau. Wedi i'r boblogaeth frodorol, y Chagossiaid, gael ei halltudio yn y 1960au, personél milwrol Prydeinig ac Americanaidd a chontractwyr yw'r unig drigolion.

Daearyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleolir Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India rhyw 1,770 km i ddwyrain Mahé, prif ynys y Seychelles. Ynysfor o 55 o ynysoedd yw BIOT ac mae'n ymestyn dros 54,400 km² o Gefnfor India. Mae gan yr ynysoedd eu hunain arwynebedd tir o 60 km² yn unig, ac arfordir 698 km. Diego Garcia yw'r ynys fwyaf a mwyaf ddeheuol, a ganddi arwynebedd 44 km². Poeth a llaith yw hinsawdd yr ynysoedd a gwastad ac isel yw'r tir.

Gwleidyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Statws cyfansoddiadol[golygu | golygu cod y dudalen]

Diffinir statws cyfansoddiadol BIOT gan Orchymyn Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India (Cyfansoddiad) 2004 sy'n rhoi Comisiynydd Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India yr holl rym dros ddeddfu yn y Diriogaeth. Mae cytundebau rhwng y Deyrnas Unedig a'r Unol Daleithiau yn rheoli materion parthed defnydd y Diriogaeth er amddiffyn, megis awdurdod dros bersonél milwrol Americanaidd.

Cysylltiadau tramor[golygu | golygu cod y dudalen]

Llywodraeth y Deyrnas Unedig sy'n gyfrifol am gysylltiadau tramor BIOT. Mae BIOT yn cysylltu â San Steffan trwy Gyfarwyddiaeth Tiriogaethau Tramor y Swyddfa Dramor a Chymanwlad.

Economi[golygu | golygu cod y dudalen]

Oherwydd absenoldeb brodorion yr ynysoedd, nid oes gweithgarwch economaidd, diwydiannol, nac amaethyddol yn y Diriogaeth bellach. Cyflawnir gwaith adeiladu ar y canolfan milwrol yn Diego Garcia gan bersonél milwrol Prydeinig ac Americanaidd a gweithwyr sifil ar gontract, y mwyafrif ohonynt o Mawrisiws a'r Philipinas.