Sardinia

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sardinia
Sardinia satellite.jpg
Sardegna-Stemma.svg
Mathautonomous region with special statute Edit this on Wikidata
PrifddinasCagliari Edit this on Wikidata
Poblogaeth1,639,591 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethChristian Solinas Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+01:00, UTC+2 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Eidaleg, Sardinian Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolParth Glas Edit this on Wikidata
SirYr Eidal Edit this on Wikidata
GwladBaner Yr Eidal Yr Eidal
Arwynebedd23,949 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr334 metr Edit this on Wikidata
GerllawY Môr Canoldir Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau40.05°N 9.0833°E Edit this on Wikidata
IT-88 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredolGovernment of Sardinia Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaetholRegional Council of Sardinia Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
arlywydd Sardinia Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethChristian Solinas Edit this on Wikidata
Baner Sardinia

Yr ail fwyaf o'r ynysoedd yn y Môr Canoldir a rhanbarth yr Eidal yw Sardinia (Sardeg: Sardigna [sarˈdinja], Eidaleg: Sardegna [sarˈdeɲɲa]). Cagliari yw'r brifddinas.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y rhanbarth boblogaeth o 1,639,362.[1]

Mae gan yr ynys arwynebedd o 24,090 km²; mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Saif ger arfordir gorllewinol yr Eidal, i'r de o Ynys Cors.

Lleoliad Sardinia yn yr Eidal
Taleithiau Sardinia

Tua 1500 CC, galwyd yr ynys yn Hyknusa (Lladin: "Ichnusa") gan y Mycenaeaid, efallai yn golygu ynys (nusa) yr Hyksos, oedd newydd gael eu gyrru o'r Aifft. Cafodd ei henw presennol o enw'r Shardana, un arall o'r bobloedd a ymosododd ar yr Aifft, ond a orchfygwyd gan Ramesses III tua 1180 CC).

Yn wleidyddol, mae'n rhan o'r Eidal gyda mesur o hunanlywodraeth. Cydnabyddir pobl Sardinia gan lywodraeth yr Eidal fel "popolo", sef pobl ar wahân. Mae'n un o ddau ranbarth o'r Eidal sydd a'r statws yma; y llall yw Veneto. Roedd y boblogaeth yn 2006 yn 1,655,677. Y brifddinas yw Cagliari. Mae 'Parth Glas' yn ardal ddemograffig a/neu ddaearyddol yn y byd lle mae llawer o bobl yn byw bywydau hir. Cofnodir Sardinia ymhlith yr uchaf (yn enwedig talaith Nuoro ac Ogliastra). Gwelwyd yma ardal o hirhoedledd uchel iawn mewn pentrefi mynyddig lle y mae'r dynion yn cyrraedd eu 100 ar gyfradd uchel iawn.[2]

Mae gan yr ynys draddodiad cerddorol cryf, a cheir yno iaith gynhenid, Sardeg.

Arwydd yn gwahardd ymsmygu, mewn Sardeg ac Eidaleg

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. City Population; adalwyd 23 Rhagfyr 2020
  2. Buettner, Dan (21 Ebrill 2009) [2008]. "Contents". The Blue Zones: Lessons for Living Longer From the People Who've Lived the Longest (arg. First Paperback). Washington, D.C.: National Geographic. t. vii. ISBN 978-1-4262-0400-5. OCLC 246886564. Cyrchwyd 15 Medi 2009.