Sardinia

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sardinia
Sardinia satellite.jpg
Sardegna-Stemma.svg
Math autonomous region with special statute, Lle Edit this on Wikidata
Prifddinas Cagliari Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Christian Solinas Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+01:00, UTC+2 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Yr Eidal Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Yr Eidal Yr Eidal
Arwynebedd 23,949 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 334 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Y Môr Canoldir Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 40.05°N 9.0833°E, 39.2192°N 9.1172°E Edit this on Wikidata
IT-88 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredol Q3769853 Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaethol Regional Council of Sardinia Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
president of Sardinia Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Christian Solinas Edit this on Wikidata

Yr ail fwyaf o'r ynysoedd yn y Môr Canoldir yw Sardinia (Sardeg: Sardigna [sarˈdinja], Eidaleg: Sardegna [sarˈdeɲɲa]), gydag arwynebedd o 24,090 km²; mewn cymhariaeth mae arwynebedd Ynys Môn yn 714 km². Saif ger arfordir gorllewinol yr Eidal, i'r de o Ynys Cors. Yn wleidyddol, mae'n rhan o'r Eidal gyda mesur o hunanlywodraeth.

Tua 1500 CC, galwyd yr ynys yn Hyknusa (Lladin: "Ichnusa") gan y Mycenaeaid, efallai yn golygu ynys (nusa) yr Hyksos, oedd newydd gael eu gyrru o'r Aifft. Cafodd ei henw presennol o enw'r Shardana, un arall o'r bobloedd a ymosododd ar yr Aifft, ond a orchfygwyd gan Ramesses III tua 1180 CC).

Cydnabyddir pobl Sardinia gan lywodraeth yr Eidal fel "popolo", sef pobl ar wahân. Mae'n un o ddau ranbarth o'r Eidal sydd a'r statws yma; y llall yw Veneto. Roedd y boblogaeth yn 2006 yn 1,655,677. Y brifddinas yw Cagliari. Mae 'Parth Glas' yn ardal ddemograffig a/neu ddaearyddol yn y byd lle mae llawer o bobl yn byw bywydau hir. Cofnodir Sardinia ymhlith yr uchaf (yn enwedig talaith Nuoro ac Ogliastra). Gwelwyd yma ardal o hirhoedledd uchel iawn mewn pentrefi mynyddig lle y mae'r dynion yn cyrraedd eu 100 ar gyfradd uchel iawn.[1]

Mae gan yr ynys draddodiad cerddorol cryf, a cheir yno iaith gynhenid, Sardineg.

Baner Sardinia
Taleithiau Sardinia
Arwydd yn gwahardd ymsmygu, mewn Sardineg ac Eidaleg.



Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Buettner, Dan (21 April 2009) [2008]. "Contents". The Blue Zones: Lessons for Living Longer From the People Who've Lived the Longest (arg. First Paperback.). Washington, D.C.: National Geographic. p. vii. ISBN 978-1-4262-0400-5. OCLC 246886564. Cyrchwyd 15 September 2009.