Sadwrn (sant)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sadwrn
Ganwyd 480 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Dydd gŵyl 29 Tachwedd Edit this on Wikidata
Priod Santes Canna Edit this on Wikidata

Sadwrn, a elwir hefyd yn Sadwrn Farchog (ganed tua 480) oedd sylfaenydd eglwysi Llansadwrn (Sir Gaerfyrddin) a Llansadwrn (Ynys Môn). Ffurf Ladin ei enw oedd Saturnus neu Saturninus. Cymysgir ef yn aml gyda Saturnin, sant a ddanfonwyd o Rufain i Toulouse gan y Pab Fabian yn y ganrif gyntaf O.C.

Hanes a thraddodiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Sadwrn yn frawd i Illtud a mab i Bican. Mae'r enw yn awgrymu iddo fod yn filwr. Dywedir iddo briodi Canna, a bu ganddynt fab, Sant Crallo.

Yn 1742 cafwyd hyd i garreg fedd ym mynwent eglwys Llansadwrn, Môn, sydd yn awr wedi ei gosod ym mur yr eglwys. Yn ôl V. E. Nash-Williams, mae’r arysgrif arni yn darllen:

HIC BEATUS (-) SATURNINUS SE(PULTUS) (I)ACIT ET SUA SA[NCTA] CONIU(N)X PA(X) (VOBISCUM SIT)[1]

Gellir ei gyfieithu fel:

Yma y claddwyd y bendigaid Saturninus a’i wraig sanctaidd. Boed heddwch iddynt.

Gŵyl mabsant Sant Sadwrn yw 29 Tachwedd, ond mae'n debyg fod hyn oherwydd iddo gael ei gymysgu a Sant Saturninus o Toulouse. Mae cerflun ohono ar fedd yn eglwys Biwmares sy'n ei ddangos fel marchog barfog.

Eglwysi[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr Wicidata:


# Eglwys neu Gymuned Delwedd Cyfesurynnau Lleoliad Wicidata
1 Eglwys Sant Sadwrn
Eglwys Sant Sadwrn Henllan Sir Ddinbych Denbighshire cymru 48.JPG
53°12′06″N 3°27′54″W / 53.2017°N 3.46508°W / 53.2017; -3.46508 Sir Ddinbych Q17741618
2 Eglwys Sant Sadwrn
Eglwys Sadwrn Sant - St Sadwrn's Church Llansadwrn - geograph.org.uk - 408878.jpg
53°15′36″N 4°10′10″W / 53.2601°N 4.16942°W / 53.2601; -4.16942 Ynys Môn Q17741708
3 Eglwys Sant Sadwrn
Church, Llansadwrn - geograph.org.uk - 508995.jpg
51°57′59″N 3°54′02″W / 51.966323°N 3.9004633°W / 51.966323; -3.9004633 Llansadwrn Q29489508
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Nash-Williams, V.E., The early Christian monuments of Wales (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1950).

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]