Rhosier Smyth

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Rhosier Smyth
Ganwyd 1541 Edit this on Wikidata
Llanelwy Edit this on Wikidata
Bu farw 1625 (in Julian calendarEdit this on Wikidata (84 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth cyfieithydd Edit this on Wikidata

Offeiriad Pabyddol, Gwrthddiwygiwr blaengar, a chyfieithydd oedd Rhosier Smyth neu Roger Smyth (1541 - 1625), a aned yn Llanelwy yn yr hen Sir Ddinbych.

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn un o'r Gwrthddiwygwyr Cymreig a geisiai adfer yr hen Ffydd yng Nghymru. Roedd yn wladgarwr Cymreig a gredai nad oedd gan Iago I o Loegr hawl i reoli Lloegr ond gwrthodai yn ogystal hawl unrhyw frenin estron i reoli Cymru. Dymunai weld Cymru dan werin-lywodraeth ymreolaethol, fel taleithiau'r Eidal, ond gan dderbyn awdurdod y Pab ar faterion crefyddol.[1]

Ffoes i'r cyfandir i ddianc yr erledigaeth ar Gatholigion yn 1573 pan ymaelododd yn y Coleg Seisnig yn Douai, Ffrainc. Erbyn 1579 roedd Smyth yn Rhufain. Roedd yn un o'r myfyrwyr cyntaf i ennill lle yn yr Ysbyty Seisnig yn Rhufain ond bu'n rhaid iddo adael wedi'r ddadl ffyrnig a fu rhwng y Cymry a'r Saeson. Mae'n debyg iddo deithio i Rouen yng nghwmni Gruffydd Robert a cheir tystiolaeth iddo gopïo gwaith Gruffydd Robert, Y Drych Cristianogawl‎, a'i gludo'n ddirgel o Ffrainc i Gymru.[2]

Ar ôl marwolaeth Rhosier Smyth ym Mharis ym 1625 daeth cyfnod y reciwsantiaid Cymreig i ben.

Gwaith llenyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Y gwaith pwysicaf a gyhoeddwyd ganddo oedd Gorsedd y Byd (1615), a gyhoeddwyd ganddo ym Mharis ar ôl iddo symud yno yn 1596. Cyhoeddodd ddau lyfr arall yno yn ogystal, sef Crynnodeb o addysc Cristnogawl (1609), crynodeb o'r Summa Doctrinae Christianae gan Petrus Canisius, a chyfieithiad llawn o'r gwaith hwnnw (1611).[2]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Thomas Parry (gol.), Theater du Mond sef ivv. Gorsedd y Byd (Caerdydd, 1930). Gyda rhagymadrodd hir ar fywyd yr awdur.
  • W. J. Gruffydd, Llenyddiaeth Cymru[:] Rhyddiaith o 1540 i 1660 (Wrecsam, 1926). Tud. 149-51.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. W. J. Gruffydd, Llenyddiaeth Cymru[:] Rhyddiaith o 1540 i 1660 (Wrecsam, 1926). Tud. 149-51.
  2. 2.0 2.1 Thomas Parry (gol.), Theater du Mond sef ivv. Gorsedd y Byd (Caerdydd, 1930). Rhagymadrodd.