Penmon

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Penmon
Penmon Priory - geograph.org.uk - 1149801.jpg
Priordy gerllaw'r pentref
Math pentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ynys Môn Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Gerllaw Afon Menai Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 53.3058°N 4.0567°W Edit this on Wikidata
Cod OS SH623802 Edit this on Wikidata
Cod post LL58 Edit this on Wikidata
Yr abaty ar y chwith a'r colomendy ar y dde
Traeth Aberlleiniog, Penmon, ar lan Afon Menai

Llecyn a phlwyf eglwysig ar gongl de-ddwyreiniol Ynys Môn yw Penmon (Pen 'terfyn, diwedd' + Môn). Mae'n gorwedd i'r gogledd o Fiwmares ac i'r dwyrain o blwyf Llangoed. Mae ei arfordir dwyreiniol yn gorwedd ar Afon Menai. Yn yr Oesoedd Canol roedd yn rhan o cwmwd Dindaethwy, cantref Menai. Mae'n rhan o gymuned Llangoed a Phenmon.

Mae'r ardal yn cynnwys Priordy Penmon, Castell Aberlleiniog, a chymunedau bychain Trecastell ac Aberlleiniog. Trwyn Du yw enw'r penrhyn ar bwynt eithaf Penmon. Ceir goleudy, maes parcio a chaffi yno a chyferbyn mae Ynys Seiriol, gynt yn eiddo i briordy Penmon.

Mae yma fynachdy o'r 6g (Priordy Penmon) a gafodd ei ail-adeiladu wedyn yn y 12g. Mae dwy groes Geltaidd yn dyddio o tua'r 10g, oedd yn arfer sefyll y tu allan i'r mynachdy, yn awr i mewn yn yr eglwys.

Yn Oes y Tywysogion gorweddai Penmon yng nghwmwd Dindaethwy, cantref Rhosyr.

Ger priordy Penmon ceir colomendy i ddal bron i fil o nythod a deiladwyd yn 1600.

Adeiladau a chofadeiladau[golygu | golygu cod y dudalen]

Galeri[golygu | golygu cod y dudalen]