Owain Meirion
| Owain Meirion | |
|---|---|
| Ganwyd | 1803  y Bala |
| Bu farw | 24 Mehefin 1868 |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Galwedigaeth | bardd, ysgrifennwr, canwr |
Baledwr o Gymru oedd Owain Meirion neu Owen Gruffydd (1803 – 22 Mehefin 1868), a anwyd yn Y Bala.
Bywgraffiad
[golygu | golygu cod]Ni wyddom lawer am ei gefndir na'i flynyddoedd cynnar ond mae'n amlwg wrth ei waith ei fod wedi dysgu darllen ac ysgrifennu yn y Gymraeg. Yn wahanol i nifer o faledwyr y 19g roedd Owain yn canu ar y mesurau caeth yn ogystal â'r mesurau rhydd pbologaidd. Roedd hefyd yn canu gyda'r tannau.
Bywyd digon llwm a gafodd, serch hynny. Treuliodd ddeugain mlynedd yn crwydro'r ffeiriau o Fôn i Fynwy ond pan aeth yn rhy hen bu rhaid iddo fyw 'ar y plwy' mewn tŷ bychan yn Llanbrynmair:
Byw ar dri swllt, bron d'rysu, - am wythnos
A methu trafaelu;
Drudaniaeth yn dirdynu
I'm herbyn er dychryn du.
Canai ar y pynciau poblogaidd oedd yn rhan o stoc y baledwyr, fel 'Suddo'r Royal Charter'. Byddai'n sefyll mewn ffair yn pwyso ar ei bastwn tra'n datgan ei gerddi a chynnig copïau i'w prynu.
Bu farw ar 22 Mehefin 1868, yn 65 mlwydd oed. Er ei fod yn ddyn tlawd cafodd cofeb weddus iddo yn Llanbrynmair, diolch i ymdrechion ffrindiau a beirdd fel Mynyddog, a gyfansoddodd yr englyn coffa sydd ar y gofeb:
Baledwr heb waelodion - i'w ddoniau
Oedd hwn - mae'i wlad dirion
Yn weddw'n awr am y ddawn hon,
Yn marw Owain Meirion.
Ffynhonnell
[golygu | golygu cod]- Robert Griffith, traethawd ar y bardd yn Deuddeg o Feirdd y Berwyn (Lerpwl, 1910)