Llygad blewog

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Llygad blewog
Scutellinia scutellata

Scutellinia scutellata.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Ascomycota
Urdd: Pezizales
Teulu: Pyronemataceae
Genws: Scutellinia[*]
Rhywogaeth: Scutellinia scutellata
Enw deuenwol
Scutellinia scutellata
(L.) Lambotte

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Pyronemataceae yw'r Llygad blewog (Lladin: Scutellinia scutellata; Saesneg: Common Eyelash).[1] 'Y Botymau a'r Cwpannau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r enwau hyn yn cael eu defnyddio i ddisgrifio siap y ffwng. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Llygaid cochion. Mae'r teulu Pyronemataceae yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn. Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr enwog o Sweden, Carolus Linnaeus.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia, Affrica, Gogledd America a De America.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Pyronemataceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Llygad blewog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Octosporella ornithocephala Octosporella ornithocephala
Octosporella perforata Octosporella perforata
Octosporella ptilidii Octosporella ptilidii
Octosporella radulae Octosporella radulae
Octosporella urosperma Octosporella urosperma
Oviascoma paludosum Oviascoma paludosum
Parascutellinia violacea Parascutellinia violacea
Paratrichophaea boudieri Paratrichophaea boudieri
Paratrichophaea macrocystis Paratrichophaea macrocystis
Pseudombrophila guldeniae Pseudombrophila guldeniae
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Llygad blewog gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.