Llydandroed llwyd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Llydandroed llwyd
Phalaropus fulicarius
Phalaropus fulicarius 10.jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Charadriiformes
Teulu: Scolopacidae
Genws: Llydandroed Gyddfgoch
Rhywogaeth: Phalaropus fulicarius
Enw deuenwol
Phalaropus fulicarius
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llydandroed llwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar llydandroed llwydion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Phalaropus fulicarius; yr enw Saesneg arno yw Grey phalarope. Mae'n perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: Scolopacidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.[1] Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. fulicarius, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Lleiaf o Bryder' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth.[3]

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r llydandroed llwyd yn perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: Scolopacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cyffylog Scolopax rusticola
Woodcock earthworm.jpg
Cyffylog Amami Scolopax mira
Amami Woodcock Stuffed specimen.jpg
Cyffylog America Scolopax minor
American Woodcock Scolopax minor.jpg
Cyffylog coch Scolopax saturata
The geographical distribution of the family Charadriidae, or the plovers, sandpipers, snipes, and their allies (1888) (14755230102).jpg
Cyffylog Swlawesi Scolopax celebensis
Cyffylog Ynys Obi Scolopax rochussenii
Llydandroed gyddfgoch Phalaropus lobatus
Red-necked Phalarope.jpg
Llydandroed llwyd Phalaropus fulicarius
Phalaropus fulicarius 10.jpg
Llydandroed Wilson Phalaropus tricolor
Phalaropus tricolor - breeding female.jpg
Pibydd brych Actitis macularius
Actitis-macularia-005.jpg
Pibydd y Dorlan Actitis hypoleucos
Actitis hypoleucos - Laem Pak Bia.jpg
Rhostog gynffonddu Limosa limosa
Black-tailed Godwit cropped.jpg
Rhostog gynffonfraith Limosa lapponica
Bar-tailed Godwit.jpg
Rhostog Hudson Limosa haemastica
Hudsonian Godwit - Churchill - Canada 01 (15657156459).jpg
Rhostog resog Limosa fedoa
MarbledGodwit.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Y Llydandroed Llwyd yng Nghymru[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyma hen ysgrif papur newydd air am air o 1899 am y llydandroed... a hynny yn anisgwyl efallai, yn y Gymraeg:

Y PHALAROPE.
Drwg genyf ddarfod i mi yn fy ysgrif frysiog ar nodweddion y Phalarope esgeuluso rhoddi yr enw Cymraeg wrth yr hwn yr adnabyddir yr aderyn uchod, sef yw hyny, Pibydd Llwyd Llydandroed. Da genyf ddeall trwy lythyr Mr RLM Pritchard yn y Cymro cyn y diweddaf fod yr aderyn prydferth uchod yn fwy cyffredin yn Mhrydain nag y bu. Diamhau genyf fod y fath honiad yn sylfaenedig ar awdurdod gadarn, neu ni fuasai ef yn gwrthddweyd geiriau ei gyfaill. Yr oll a ddywedaf mewn amddiffyniad yw nad wyf ond yn unig rhyw bwt bychan o ednogaethwr ymarferol, yn hoffi cwmni adar er yn blentyn, ac yn fy alltudiaeth yn derbyn llawer iawn o fwynhad wrth sylwi ar eu dull dyddorol o fyw ond pan ddigwydd i un dyeithr ymddangos yn eu plith, rhaid fydd i mi droi i ymgynghori a'r awdurdodau, ac felly y bu y tro hwn yn achos yr aderyn a elwir gan y naturiaethwr bydenwog, y Parch F. 0. Morris, B.A., yn Bibydd, &c.


Rhaid i mi addef nad oeddwn yn hoffi ei enw Cymraeg, Mr Gol., gan nad beth yw ei ystyr wreiddiol. Mewn perthynas i'w gyffredinolrwydd yn y parthau hyn, gellir dweyd, ar awdurdod Mr Henry Ecroyd Suiith, ddarfod i ddau ohonynt gael eu saethu yn Crosby yn 1863, ac un yn fwy diweddar yn ardal Bidston, ond y cyntaf a welais erioed yn fyw ydyw yr un sydd yn cael ei arddangos y dyddiau hyn yn ffenestr Mr W. Cox, 36, Manchester Street, Lerpwl.[4]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  3. Gwefan www.marinespecies.org adalwyd 4 Mai 2014
  4. YNYSWR Y Cymro (Lerpwl a'r Wyddgrug),16 Chwefror 1899
Safonwyd yr enw Llydandroed llwyd gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.