Kurt Schwitters

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Kurt Schwitters
Kurt Schwitters.JPG
Ganwyd 20 Mehefin 1887 Edit this on Wikidata
Hannover Edit this on Wikidata
Bu farw 8 Ionawr 1948 Edit this on Wikidata (60 oed)
Kendal Edit this on Wikidata
Galwedigaeth arlunydd, arlunydd, cerflunydd, dylunydd graffig, awdur, bardd Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Merzbau Edit this on Wikidata
Arddull celfyddyd haniaethol Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad De Stijl Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Sosialaidd, Democrataidd yr Almaen Edit this on Wikidata
Plant Ernst Schwitters Edit this on Wikidata
Llofnod
Kurt Schwitters Signature.jpg

Roedd Kurt Schwitters (Herman Edward Karl Julius Schwitters, 20 Mehefin 18878 Ionawr 1948) yn arlunydd arloesol yn Yr Almaen ar hanner cyntaf yr 20fed ganrif.

Arbrofodd gyda steil Ciwbaidd a Mynegiadaeth (expressionist) ac yn 1919 creuodd waith collage a defnyddiodd y term “Merz,” ar gyfer ei holl waith creadigol o farddoniaeth, collage a cerflunwaith.

Roedd yn rhan o'r grŵp Dada ym Berlin ar ddechrau 1920au gyda Jean Arp and Raoul Hausmann a Hannah Höch. Roedd yn rhan o'r arddangosfa yn Der Sturm a chyfrannodd i'r cylchgrawn Der Sturm .

Gydag Arp, mynychodd y Kongress der Konstructivisten yn Weimar ym 1922. Yno daeth yn ffrindau gyda'r arlunydd Iseldireg Theo van Doesburg a dylanwadwyd gan ei waith De Stijl.

Rhwng 1923 i 1932 cyhoeddodd cylchgrawn Merz gan arbrfi gyda dulliau Teipograffi a dechreuodd ar ei Merzbau - cerflunwaith a daeth i lenwi ei stiwdio yn Hannover. Cafodd ei waith eu cynnwys yn arddangosfeydd Ciwbaidd, Dada, Haniaethol (abstract) a Swrreal yn Zürich, Paris ac Efrog Newydd.

Hefyd rhwng 1923 a 1932 cyfansoddodd Ursonate - barddoniaeth sain a dylanwadwyd gan Raoul Hausmann. Mae'r cerdd yn defnyddio seiniau yn hytrach na geiriau arferol.[1]

Yn 1937 cafodd Schwitters a llawer iawn o artistiaid a llenorion eu gwahadd gan y Natsïaid. Cafodd eu gwaith ei alw'n Entartete Kunst - 'Celf Ddirywiedig'. Trefnodd y Natsïaid arddangosfeydd o waith 'dirywiedig' gan rhoi cyfle i'r cyhoedd chwerthin ar ei ben. Distrywid llawr o'r darluniau a llosgwyd llyfrau. Fel llawer o arlunwyr, iddewon a gwrthwynebyr y Natsïad yn gyffredinol, roedd rhaid i Schwitters dianc yr Almaen rhag ofn iddo gael ei garcharu neu ladd.

Symudodd I Norwy a wedyn Lloegr. Yn Lloegr cafodd ei garcharu am dros flwyddyn gyda llawr o bobl eraill oedd wedi ffoi o'r Almaen ac Awstria, writh i'r llywodraeth yn poeni am sbïwyr. Bu farw yn Kendel ym 1947 [2]

Tudalen o gatalog yr arddangosfa Entartete Kunst - 'Celf Ddirywiedig', a drefnodd y Natsïaid. Mae llun o Merzbild gan Schwitters (chwith isaf). Cafodd y darluniau eu distrwyio gan y Natsïaid.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. UbuWeb; Sound". Ubu.com. 1932-05-05. Retrieved 2012-02-17.
  2. https://www.guggenheim.org/artwork/artist/kurt-schwitters