Kabul

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Kabul
Kabul TV Hill view.jpg
Mathdinas Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôlAfon Kabul Edit this on Wikidata
Poblogaeth4,273,156 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1200 Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+04:30 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Daearyddiaeth
SirKabul Edit this on Wikidata
GwladBaner Affganistan Affganistan
Arwynebedd275 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr1,790 metr Edit this on Wikidata
GerllawAfon Kabul Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau34.5328°N 69.1658°E Edit this on Wikidata
Golygfa ar hen ddinas Kabul

Prifddinas Affganistan yw Kabul. Fe'i lleolir yng ngogledd-ddwyrain y wlad, 1830m (6000 troedfed) uwchben lefel y môr ar lannau Afon Kabul.

Mae Kabul yn ddinas hynafol iawn. Mae ei hanes yn dechrau 3000 o flynyddoedd yn ôl ac mae wedi cael ei dinistrio a'i hailgodi nifer o weithiau. Mae lleoliad y ddinas ar y groesffordd rhwng de a gogledd y wlad a'i safle strategaidd yn gwarchod y mynedfa i Fwlch Khyber a'r ffordd hynafol i is-gyfandir India yn golygu fod pob goresgynydd yn ceisio ei meddiannu a'i hamddiffyn. Dyna fu ei thynged pan safai yn llwybr Alecsander Mawr o Facedon a Genghis Khan, er enghraifft.

Am gyfnod Kabul oedd prifddinas Ymerodraeth y Mogwliaid (1504 - 1738) cyn iddi gael ei symud i Ddelhi. Daeth yn brifddinas Affganistan yn 1773.

Bu'n dyst i ymyrraeth yr Undeb Sofietaidd yn y wlad ar ddiwedd y 1970au ac yn bencadlys i lywodraeth ffwndamentalaidd y Taleban. Dioddefodd rhannau o'r ddinas gryn ddifrod pan ymsododd lluoedd yr Unol Daleithiau arni i ddymchwel llywodraeth y Taleban yn 2001.

Flag of Afghanistan (2013–2021).svg Eginyn erthygl sydd uchod am Affganistan. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.