John Herbert Lewis

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
John Herbert Lewis
JHLewis.jpg
Ganwyd 27 Rhagfyr 1858 Edit this on Wikidata
Bu farw 10 Tachwedd 1933 Edit this on Wikidata (74 oed)
Alma mater
Galwedigaeth gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Aelod o Gyfrin Gyngor y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 31ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 30ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 29fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 28ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 27ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 26ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 25ain Senedd y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Ryddfrydol Edit this on Wikidata
Priod Ruth Lewis Edit this on Wikidata
Gwobr/au Marchog yr Uwch Groes yn Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig Edit this on Wikidata

Gwleidydd Rhyddfrydol Cymreig oedd Syr John Herbert Lewis (27 Rhagfyr 185810 Tachwedd 1933).

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed ef yng Nghei Mostyn, Sir y Fflint yn un o bum mab Enoch Lewis ac Elizabeth Roberts. Addysgwyd ef ym Mhrifysgol McGill a Coleg Exeter, Rhydychen. Ef oedd cadeirydd cyntaf Cyngor Sir y Fflint. Bu'n Aelod Seneddol dros etholaeth Bwrdeistrefi Fflint o 1892 hyd 1906, yna dros Sir y Fflint o 1906 hyd 1918. Ef oedd yr Aelod Seneddol cyntaf dros etholaeth newydd Prifysgol Cymru o 1918 hyd 1922. Yn 1894, cymerodd ran yn y "Gwrthryfel Cymreig" pan ymddiswyddodd o'r Chwip Ryddfrydol gyda David Alfred Thomas, David Lloyd George a Frank Edwards.

Roedd yn gefnogwr i'r mudiad Cymru Fydd, ac yn wrthynebydd i Ryfel y Boer yn etholiad 1900. Bu'n Arglwydd y Trysorlys, 1905-1908; Ysgrifennydd Seneddol i'r Bwrdd Llywodraeth Leol, 1909-1915 ac yn Ysgrifennydd Seneddol i'r Bwrdd Addysg, 1915-1922. Roedd yn un o brif gefnogwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru, a daeth yn is-arlwydd y llyfrgell yn 1909 ac yn Arlwydd yn 1926. Yn 1925, tra'n cerdded yn y bryniau uwchben Aberystwyth cyn cyfarfod o gyngor y LLyfrgell, syrthiodd i hen dwll chwarel, a dioddefodd anafiadau a'i gadawodd wedi ei barlysu am weddill ei fywyd.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]