Eryr môr

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Eryr môr
Haliaeetus albicilla

Adult White-tailed Eagle defending prey, Rezerwat Gostynin-Wloclawek, Poland.jpg, Aquila di mare FS1.jpg

Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Accipitriformes
neu Falconiformes
Teulu: Accipitridae
Genws: Eryrod môr[*]
Rhywogaeth: Haliaeetus albicilla
Enw deuenwol
Haliaeetus albicilla
(Linnaeus, 1758)
Dosbarthiad y rhywogaeth
Gwyrdd golau: Tymor nythu
Gwyrdd tywyll: Trwy'r flwyddyn
Glas: Gaeaf

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eryr môr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eryrod môr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Haliaeetus albicilla; yr enw Saesneg arno yw White-tailed sea eagle. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.[1] Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. albicilla, sef enw'r rhywogaeth.[2] Eryr y môr, eryr gynffonwen, eryr tinwyn, ac eryr mawr y môr yw enwau eraill ar y rhywogaeth.

Mae'n aderyn mawr, 69 – 91 cm (27 – 36 modfedd) o hyd a 182 – 238 cm (72 – 94 modfedd) ar draws yr adenydd. Pwysa'r ieir 4 – 6.9 kg (8.8–15.2 pwys), tra mae'r ceiliogod yn llai, 3 – 5.4 kg (6.6–12 pwys). Saif yn bedwerydd ymhlith eryrod y byd o ran maint.

Mae'n nythu ar draws gogledd Ewrop a gogledd Asia. Ceir poblogaeth fwyaf Ewrop o gwmpas arfordir Norwy. Pysgod ac adar yw eu prif fwyd, ond gall mamaliaid bychain fod yn bwysig hefyd.

Diflannodd y rhywogaeth o'r Alban yn y 19g, ond yn 1975, gollyngwyd nifer o adar ar ynys Rùm i geisio ei adfer. Mae'r eryr yma yn awr yn nythu ar draws Ynysoedd Heledd a rhai ar dir mawr yr Alban. Mae rhaglen i geisio adfer y rhywogaeth i Iwerddon, a bu awgrym y gellid gwneud yr un peth yng Nghymru. Nid oes sicrwydd a fu'r rhywogaeth yn nythu yng Nghymru yn y gorffennol ai peidio, ond mae'n bosibl fod rhai o'r cyfeiriadau at "eryr" yn cyfeirio at y rhywogaeth yma yn hytrach na'r Eryr euraid.

Haliaeetus albicilla
Haliaeetus albicilla groenlandicus

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r Eryr môr yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Gwalch Caledonia Newydd Accipiter haplochrous
Accipiter haplochrous 1859.jpg
Gwalch Frances Accipiter francesiae
Francess sparrowhawk cropped.jpg
Gwalch Glas Accipiter nisus
Sperber (Accipiter nisus) male -20200308 (2).JPG
Gwalch Gray Accipiter henicogrammus
Gwalch Gundlach Accipiter gundlachi
Accipiter gundlachi (photo by Roberto Jovel).jpg
Gwalch Marth Accipiter gentilis
Northern Goshawk ad M2.jpg
Gwalch Ynys Choiseul Accipiter imitator
Gwalch cefnddu Accipiter erythropus
AccipiterKeulemans.jpg
Gwalch glas y Lefant Accipiter brevipes
Accipiter brevipes, male.jpg
Gwalch llwyd a glas Accipiter luteoschistaceus
Gwalch torchog Awstralia Accipiter cirrocephalus
Accipiter cirrocephalus -Brisbane, Queensland, Australia-8.jpg
Gwalch torchog Molwcaidd Accipiter erythrauchen
FalcoRubricollisWolf.jpg
Gwalch torchog Prydain Newydd Accipiter brachyurus
Gwyddwalch Henst Accipiter henstii
Accipiter henstii.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Safonwyd yr enw Eryr môr gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.