Eglwysi Catholig y Dwyrain

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cangen o eglwysi Cristnogol dwyreiniol yw eglwysi Catholig y Dwyrain sydd yn olrhain eu hanes i draddodiadau neilltuol ond sydd wedi sefydlu cymundeb â'r Eglwys Babyddol, neu'r Eglwys Ladin. Tair eglwys ar hugain ydynt a chanddynt statws arbennig wedi ei gadarnhau gan ddyfarniad Orientalium ecclesiarum (1964) yn ystod Ail Gyngor y Fatican. Maent yn cydnabod y Pab yn Rhufain yn bennaeth ar yr eglwys, ond yn cadw nifer o draddodiadau a nodweddion unigryw, parthed litwrgi, celfyddyd, a threfniadaeth.

Yn yr 21g, roedd dros 12 miliwn o Gatholigion Dwyreiniol ledled y byd.[1]

Rhestr[golygu | golygu cod y dudalen]

Eglwysi Catholig y Dwyrain
Arwyddlun Enw Blwyddyn ail-uno neu sefydlu Categori Defod Sedd Llywodraeth Awdurdodaethau Esgobion Aelodau
Eglwys Gatholig Roeg Albania 1628 Dwyreiniol Bysantaidd Vlorë, Albania Llywodraeth apostolaidd 70001000000000000001 70001000000000000001 70033845000000000003,845
Emblem of the Armenian Catholic Church.svg Eglwys Gatholig Armenia 1742 Y tri chyngor Armenaidd Beirut, Libanus Patriarchaeth 700117000000000000017 700115000000000000015 7005736134000000000736,134
Eglwys Gatholig Roeg Belarws 1596 Dwyreiniol Bysantaidd dim dim 50000000000000000000 50000000000000000000 70037000000000000007,000
Eglwys Gatholig Roeg Bwlgaria 1861 Dwyreiniol Bysantaidd Sofia, Bwlgaria Ecsarchaeth apostolaidd 70001000000000000001 70001000000000000001 700410000000000000010,000
Chaldean Catholic COA.svg Yr Eglwys Gatholig Galdeaidd 1552 / 1830 Asyriaidd Syrieg Dwyreiniol Baghdad, Irac Patriarchaeth 700122000000000000022 700117000000000000017 7005640828000000000640,828
Sertoth.jpg Yr Eglwys Gatholig Goptaidd 1741 Y tri chyngor Alecsandriaidd Cairo, Yr Aifft Patriarchaeth 70007000000000000007 700110000000000000010 7005174902000000000174,902
Eglwys Gatholig Eritrea 2015 Y tri chyngor Alecsandriaidd Asmara, Eritrea Archesgobaeth 70004000000000000004 70004000000000000004 7005155480000000000155,480
Eglwys Gatholig Ethiopia 1846 Y tri chyngor Alecsandriaidd Addis Ababa, Ethiopia Archesgobaeth 70004000000000000004 70004000000000000004 7005229547000000000229,547
Eglwys Gatholig Fysantaidd Groeg 1829 Dwyreiniol Bysantaidd nifer dim strwythur unedig 70002000000000000002 70001000000000000001 70036020000000000006,020
Eglwys Gatholig Roeg Croatia a Serbia 1611 Dwyreiniol Bysantaidd nifer dim strwythur unedig 70003000000000000003 70004000000000000004 700458915000000000058,915
Eglwys Gatholig Roeg Hwngari 1646 Dwyreiniol Bysantaidd Debrecen, Hwngari Archesgobaeth 70003000000000000003 70002000000000000002 7005255000000000000255,000
Eglwys Gatholig Eidalaidd-Albaniaidd 1784 (hierarchaeth annibynnol)
(byth wedi gwahanu oddi ar Rufain)
Dwyreiniol Bysantaidd nifer dim strwythur unedig 70003000000000000003 70002000000000000002 700461487000000000061,487
Eglwys Gatholig Roeg Macedonia 2008 Dwyreiniol Bysantaidd Skopje, Macedonia Ecsarchaeth apostolaidd 70001000000000000001 70002000000000000002 700415037000000000015,037
Coat of Arms of the Maronite Patriarchate.svg Yr Eglwys Faronaidd 4g
(byth wedi gwahanu oddi ar Rufain)
Y tri chyngor Syrieg Gorllewinol Bkerke, Libanus Patriarchaeth 700125000000000000025 700141000000000000041 70063290539000000003,290,539
Patriarch Gregorios III coat of arms.svg Yr Eglwys Gatholig Roeg Felchaidd 1726 (ynghynt mewn cymun deuol) Dwyreiniol Bysantaidd Damascus, Syria Patriarchaeth 700125000000000000025 700130000000000000030 70061522802000000001,522,802
Eglwys Gatholig Roeg Rwmania 1697 Dwyreiniol Bysantaidd Blaj, Rwmania Archesgobaeth fawr 70006000000000000006 70008000000000000008 7005160000000000000160,000
Eglwys Gatholig Roeg Rwsia 1905 Dwyreiniol Bysantaidd dim dim 70002000000000000002 50000000000000000000 3200
Eglwys Gatholig Roeg Rwthenia 1646 Dwyreiniol Bysantaidd Pittsburgh, UDA Archesgobaeth 70005000000000000005 70007000000000000007 7005646243000000000646,243
Eglwys Gatholig Roeg Slofacia 1646 Dwyreiniol Bysantaidd Prešov, Slofacia Archesgobaeth 70004000000000000004 70005000000000000005 7005239394000000000239,394
Yr Eglwys Gatholig Syrieg 1781 Y tri chyngor Syrieg Gorllewinol Beirut, Libanus Patriarchaeth 700114000000000000014 700110000000000000010 7005158818000000000158,818
Nasrani cross.jpg Eglwys Gatholig Syrieg Malabar 1663 Asyriaidd Syrieg Dwyreiniol Ernakulam-Angamaly, India Archesgobaeth fawr 700132000000000000032 700158000000000000058 70064189349000000004,189,349
Malankara Seal.jpg Eglwys Gatholig Syrieg Malankara 1930 Y tri chyngor Syrieg Gorllewinol Trivandrum, India Archesgobaeth fawr 700112000000000000012 700116000000000000016 7005400553000000000400,553
Brasão da Igreja Greco-Católica Ucraniana.jpg Eglwys Gatholig Roeg Wcráin 1595 Dwyreiniol Bysantaidd Kiev, Wcráin Archesgobaeth fawr 700131000000000000031 700144000000000000044 70064636958000000004,636,958

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) Eastern rite church. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 21 Ionawr 2017.