Dmanisi

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Castell Dmanisi gyda Dmanisi Sioni a'r safle archaeolegol yn y cefn.

Tref fechan yw Dmanisi (Georgeg: დმანისი, Aserbaijaneg: Başkeçid) yn ardal Kvemo Kartli o wlad Georgia, tua 93 km i'r de-orllewin o brifddnas y wlad, Tbilisi. Saif yn Nyffryn Mashavera.

Darganfyddiadau archaeolegol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r dref yn nodedig oherwydd darganfyddiad archaeolegol pwysig: ffosiliau o un o'r homininau cyntaf y tu allan i Affrica, ac efallai yn rhagflaenu homininau Affrica. Credir ei fod yn dyddio i 1.81 cyn y presennol (CP).[1][2] Dyma un o'r ardaloedd cyfoethocaf ei ffosiliau o homininau ar y blaned.[3]

Bu yma gloddio archaeolegol rhwng 1936 a'r 1960au. Darganfuwyd cyfres o benglogau yn y 2010au cynnar a roddodd fodolaeth i ddamcaniaeth mai un llinach oedd y rhywogaethau gwahanol o fewn y genws homo. Enwir y penglogau yn y drefn y deuthpwyd o hyd iddynt e.e. 'Penglog 5' oedd y pumed penglog i weld golau dydd.

Homo erectus georgicus[golygu | golygu cod y dudalen]

Deuthpwyd o hyd i ffosiliau o esgyrn hominin (neu 'ddyn') rhwng 1991 a 2005. Bedyddiwyd ef yn Homo georgicus ond fe'i ailddosbarthwyd, a bellach caiff ei adnabod fel Homo erectus georgicus. Credir ei fod yn isrywogaeth o Homo erectus, yn hytrach nag yn rhywogaeth ynddo'i hun. Dyma'r hominin cynharaf (hynaf) a ganfuwyd hyd yma (2017) yn y Cawcasws.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Garcia, T., Féraud, G., Falguères, C., de Lumley, H., Perrenoud, C., & Lordkipanidze, D. (2010). “Earliest human remains in Eurasia: New 40Ar/39Ar dating of the Dmanisi hominid-bearing levels, Georgia”. Quaternary Geochronology, 5(4), 443–451. doi:10.1016/j.quageo.2009.09.012
  2. Gabunia, Leo; Vekua, Abesalom; Lordkipanidze, David et al. "Earliest Pleistocene Hominid Cranial Remains from Dmanisi, Republic of Georgia: Taxonomy, Geological Setting, and Age". Science 12 May 2000: Vol. 288 no. 5468 pp. 1019–1025. DOI: 10.1126/science.288.5468.1019.
  3. discovermagazine.com; adalwyd 9 Mawrth 2017.

Cyfesurynnau: 41°19′N 44°21′E / 41.317°N 44.350°E / 41.317; 44.350