Daeargryn Llŷn 1984

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Tarwyd Penrhyn Llŷn yng Ngwynedd, gogledd-orllewin Cymru, gan Ddaeargryn Llŷn 1984 ddydd Iau 19 Mehefin 1984 am 06:56 UTC (07:56 BST). Mesurodd 5.4 ar raddfa Richter, a hwn yw'r daeargryn mwyaf i ddigwydd ar dir y DG ers dechrau cadw cofnodion peirianyddol[1][2]

Teimlid yr effeithiau dros Gymru benbaladr, y rhan fwyaf o Loegr a rhannau o'r Alban. Cafwyd adroddiadau am fân ddifrod i simneydd a gwaith adeiladu ar draws Cymru a Lloegr, yr effeithiau dwysaf yn cael eu teimlo yn Lerpwl, lleoliad 65 milltir i'r gogledd-ddwyrain o ganolbwynt y ddaeargryn[2] Bu adroddiadau o fân anafiadau yng nghynefin canolbwynt y daeargryn ac roedd llithriadau cerrig yn Nhremadog yng Ngwynedd.[3].

Fe'u dilynwyd gan nifer o ôl-gryniadau yn y misoedd dilynol, y mwyaf ohonyn nhw yn mesur 4.3 ar raddfa Richter, crynfa ddigon cryf ynddo'i hunan i'w glywed mor bell i ffwrdd a Dulyn, Iwerddon[4].

Llygad-dystion[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r daeargryn yn y cof poblogaidd erbyn hyn. Yn 2018 cynhalwyd arolwg ar Grwp Facebook "Cymyned Llên Natur" o atgofion pobl o'r daeargryn 44 o flynyddoedd wedyn ac fe gyhoeddwyd y canlyniadau ym Mwletin misol ar-lein Prosiect Llên Natur www.llennatur.cymru/Y Bwletinau.

Hugh Gwynne Simdde uchel yn disgyn ar Stryd Fawr Cricieth...
Iwan Williams Cofio pawb allan yn y stryd yn eu pyjamas yn y Groeslon. Amau bod atomfa Traws wedi ffrwydro. Hefyd yn ystod y nifer helaeth o sgil-ddirgryniadau dwi’n cofio clywed y llestri yn ysgwyd ar y ddresel a ffenestri yn ysgwyd.
Dwynwen Roberts Mam yn meddwl fod na lorri ‘di mynd i mewn i ochor y ty, ar boi yn siop papur Newydd yn poeni fod ‘na “nuclear war” yn cychwyn wrth i nwydda syrthio oddi ar y silffoedd! Yn Llandudno...
Jackie Willmington Rwyf yn cofio clywed to sinc ysgubor y Ganolfan Bridio Gwartheg yn ratlo a hynny yn Rhuthun.
Selwyn Thomas On i yn un o’r rhai yn adeiladu canolfan newydd Trefor, newydd orffan panad barod i fynd allan o cwt, just cyn 8yb dwi meddwl oedd hi
Duncan Brown Roedden ni yn y ty yn Nyffryn Ardudwy, bron a’i werthu i ddod i Waunfawr. Dyma Mistar Cyfrifol y ty yn rhedeg allan am ei fywyd a gadael ei wraig a’i blentyn ar ei ôl! Nymbar Wan oedd hi o ran greddf - a dysgu i mi rhywbeth am y bod dynol, neu y bod dynol hwn o leiaf! Bu bron i werthiant y ty ddisgyn trwodd gan i’r darpar brynwyr ofyn am ail arolwg ar y tŷ. Yn ffodus doedd y tŷ ddim gwaeth!
Catherine Pritchard Pawb allan yn eu gwisg nos wrth i mi fynd ir gwaith a llawer o bethau wedi disgyn oddi ar y silffoedd yn Woolworth Pwllheli ble'r oeddwn yn gweithio. Cofio'r cryndod melltigedig pan oeddwn yn codi.
Morwen Rowlands Roeddwn i mewn awyren ar y ffordd i Bortiwgal. Pan ddychwelais adre i Benllech, sir Fôn, mi sylwes ar grac amlwg yn y gwaith brics a ymledai o'r llawr at y silff ben tân. Roedd rhaid ei drin (yswiriant!)
Gwyneth Ffrancon Lewis Ydw cofio yn iawn. Fy merch yn dathlu ei phenblwydd yn dair oed a finnau yn disgwyl fy nhrydedd plentyn o fewn chydig wythnosau! Codi o’r gwely a theimlo y llawr yn crynu. Daria y babi yn dod yn gynnar!!! Penblwydd hapus i fy merch Elliw [yn 44!]!
Chris Simpkins Me - bed shook and ornaments jumped off shelves! Moore in Cheshire near Warrington. [Dyma’r cofnod o effaith pellaf a dderbyniwyd].
Lis Puw Cofio meddwl fod lori fawr yn dod trwy’r ardd at y tŷ. Bachais Dafydd, yn ddwy oed, o’i wely bach a rhedeg allan yn droednoeth. A rhyfeddu fod pob peth yn edrych yn normal.
Catrin Lliar Jones Yn y gwely bync uchaf yn Llanaelhaearn a Mam wrthi'n y gegin yn rhoi matsien mewn stôf nwy i neud brecwast!
Rwth Tomos Roeddwn i yn byw yn Wrecsam ar y pryd. Teimlais y ty yn crynu a gweld llestri yn cwympo. Rhedais allan o'r ty gan feddwl fod to wedi disgyn mewn o'r pwllau glo sy'n rhedeg o dan Wrecsam ac un ohonynt (nid oedd neb yn gwybod ei fod yna) wedi cwimpo o dan fy nhy.
Gareth Pritchard Cofio Marian, y wraig, yn gweiddi, “Beth wyt ti wedi wneud rwan?” (Llandudno)
Meira Owen Cofio'n iawn. Diwrnod cyntaf gwyliau ysgol. Pawb allan yn y stâd wedyn yn meddwl beth oedd wedi digwydd. Teimlad fel trén yn mynd o dan y ddaear! ( Bontnewydd.)
Eirwyn Williams Hanner lawr y grisiau oeddwn yn meddwl na Taran oedd o ond clywed y ffenestri yn ysgwyd mi nes i feddwl na Deargryn oedd yn digwydd yn Bethesda. Mi oedd yna newydd yn dod trywedd ar y Radio tua 8.15 am bod yna Deargryn wedi digwydd mewn ardaloedd yn Gwynedd.
Meira Jones Dreifio fyny stryd Penlan Pwllheli, a rwbel yn landio ar bonat y car -meddwl wnes fod yr adeiladwyr oedd yn toi siop Maggie Ann wedi lluchio peth ar ben y car, ond pan es i mewn i'r parking dros ffordd....... Roedd cydweithiwr yno yn welw ac wedi bod yn dyst i simdda Midlan Bank ddymchwel. Gan mod i yn y car wnes i ddim teimlo'r cryndod
Glenys Mair Roberts Cofio ei deimlo hyd yn oed yn y Creigiau, ger Caerdydd. Ac ôlgryniadau yn Lly^n rai wythnosau wedyn - y plant yn y bath gen i a finnau ddim yn siwr a ddylwn redeg allan efo nhw. Craciau yn nheils cegin fy mam yng nghyfraith yn Edern.
Keith Jones Wal y ffordd uwchben Penygroes ar Lon Garmel) ochrau Clogwyn Melyn. Y clip drwg lle roedd bus ysgol nedw methu mynd mewn rhew ) o ni yn y gwely pan ddoth ac yn meddwl fod tanc dwr poeth ni wedi ffrwydro. (Newydd weld ffilm am danc stem yn ffrwydro dwi yn meddwl!) Mi roedd yna lun or wal wedi dymchwell yn 'stafell aros Dr JCB Thompson.
Eleri Lewis Yn fy ngwely a cofio clywed y joists yn y to yn gwichian, neindio allan a rhedeg lawr y grisiau ond gadael y plant yn eu gwlau!!! - byth anghofio y dychryn!
Richard Parry Hughes Wrthi'n godro ar gyrrion mynydd Carnguwch lle roeddynt wedi pwyntio cannol y daeargryn, a teimlo y concrid dan fy nhraed yn symud. Gosodwyd offer monitro ar fy nhir gan Brifysgol Caeredin.
Luned Meredith Clywed sŵn mawr a phopeth yn ratlo. Neidio allan o'r gwely a rhuthro i weld oedd y plant yn iawn. Gymodd funud imi sylweddoli mai effaith daeargryn oedd o. Llanuwchllyn.
Megan Pritchard Cofio yn iawn drysau y wardrobes yn ysgwyd. Rhedeg lawr grisia meddwl fod rwbath wedi crashio ir ty. Penysarn Sir Fon.
Annwen Hughes Cofio clywed y dresal yn ysgwyd ond Diolch ir drefn nath run or platiau glas ddisgyn .Dad allan yn y caeau nath o ddim teimlo na clywed dim. Yn Pontllyfni. cofio hefyd yr after shocks a spio allan trwy ddrws a phob man yn ysgwyd
Elin Meredith Diwrnod cynta gwyliau haf yr ysgol (ond gweld mai dydd Iau oedd hi, felly falle mod i di cam-gofio hyn?) a chael fy neffro gan y gwely'n bownsio a lluniau'n ysgwyd a chlecio yn erbyn y wal. Ar ol gweld nad oedd na lori di crashio o dan y ty, Trawsfynydd wedi ffrwydro oedd y meddwl nesaf. Cwm Cynllwyd ger Llanuwchllyn.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

External links[golygu | golygu cod y dudalen]