D. Jacob Davies

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
D. Jacob Davies
Ganwyd 15 Medi 1916 Edit this on Wikidata
Bu farw 11 Chwefror 1974 Edit this on Wikidata (57 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth Gwleidydd Edit this on Wikidata
Cofeb i Jacob Davies ar Penlôn, y ty y cafodd ei eni a'i fagu ynddo yn Nhregroes, ger Llandysul.

Gweinidog Undodaidd oedd D. Jacob Davies (15 Medi 191611 Chwefror 1974) a ddaeth hefyd yn adnabyddus trwy Gymru fel darlledwr, llenor a newyddiadurwr.

Bywyd cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd ef ar 15 Medi 1916 ym Mhenlôn, Tregroes, ger Llandysul, yn un o bump o blant David a Mary Davies. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Gynradd Tregroes ac ennill ysgoloriaeth 1929 i fynychu Ysgol Ramadeg Llandysul. Aeth yn ei flaen wedi hynny i astudio yng Ngholeg Presbyteraidd Caerfyrddin ac, ar ôl cwblhau'r cwrs, cafodd ei ordeinio'n weinidog yn Capel Bach, y capel Undodaidd yn Aberystwyth. Ymrestrodd bryd hynny hefyd fel myfyriwr yn y Brifysgol a graddiodd yn 1945.

Gweinidogaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd wedi bwriadu mynd yn ei flaen i astudio ar gyfer gradd MA, ond derbyniodd alwad i fod yn weinidog ar yr eglwysi Undodaidd yn Highland Place, Aberdâr, a Hen-Dy-Cwrdd, Trecynon. Yn ogystal â chyflawni ei ddyletswyddau fel gweinidog, cyfrannodd yn fawr i fywyd y gymdeithas yn Aberdar, a chymrodd ran flaenllaw yn yr ymgyrch i sefydlu'r ysgol gynradd Gymraeg yn y dref, Ysgol Gymraeg Aberdar.

Dychwelodd i fro ei febyd yn 1957, fel gweinidog ar y tair eglwys Undodaidd yn Alltyblacca; Capel y Bryn, Cwrtnewydd; a Cwmsychbant. Arhosodd yno tan ei farwolaeth yn 1974.

Bu Davies yn ddarlledwr, yn llenor a newyddiadurwr. Bu'n olygydd ar y cylchgrawn Undodaidd, Yr Ymofynnydd. Ymgyrchodd dros hawliau pensiynwyr a Phensiynwr Cymru rhwng 1955 a 1973. Byddai'n cael ei alw i lywyddu yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru ac Eisteddfod Ryngwladol Llangollen. Roedd yn gefnogwr i Blaid Cymru, a safodd fel ymgeisydd dros y blaid yn etholiad Cyngor Sir Dyfed 1973. Daeth yn bedwerydd gyda 21 y cant o'r bleidlais.[1]

Ynghyd a'r amrywiol weithgareddau hyn, roedd Davies yn amlwg o fewn i'w enwad y tu hwnt i Gymru ac ef oedd Llywydd Cynulliad Cyffredinol yr Undodiaid ar adeg ei farwolaeth.

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw Jacob Davies yn sydyn ar 11 Chwefror 1974. Claddwyd ef bedwar diwrnod yn ddiweddarach ym Mynwent Bwlchyfadfa Cemetery, Talgarreg.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Dyfed County Council Election Results 1973-1993" (PDF). The Elections Centre, Plymouth University. Cyrchwyd 8 May 2016.
  2. Evans, D.J. Goronwy (25 March 1983). "Cofio Jacob Davies". Cambrian News. https://www.ceredigion.gov.uk/utilities/action/act_download.cfm?mediaid=25366&langtoken=eng. Adalwyd 10 June 2016.