Cwrel fioled
| Cwrel fioled Clavaria zollingeri
| |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Fungi |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Agaricales |
| Teulu: | Clavariaceae |
| Genws: | Clavaria[*] |
| Rhywogaeth: | Clavaria zollingeri |
| Enw deuenwol | |
| Clavaria zollingeri Lév. (1846) | |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Clavariaceae yw'r Cwrel fioled (Lladin: Clavaria zollingeri; Saesneg: Violet Coral).[1] 'Ffyngau Cwrel' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Maent yn edrych yn debyg iawn i gwrel yn y môr, yn lliwgar ac yn tyfu ar i fyny o'r Ddaear neu weithiau o bren sy'n pydru. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Ffwng pastwn. Mae'r teulu Clavariaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.
Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Awstralia, Asia, Gogledd America a De America. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd.
Ffyngau
[golygu | golygu cod]Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Aelodau eraill o deulu'r Clavariaceae
[golygu | golygu cod]Mae gan Cwrel fioled ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
|---|---|---|
| Clavulinopsis alcicornis | Clavulinopsis alcicornis | |
| Clavulinopsis amoena | Clavulinopsis amoena |  |
| Clavulinopsis antillarum | Clavulinopsis antillarum | |
| Clavulinopsis arenicola | Clavulinopsis arenicola | |
| Clavulinopsis luteoalba | Clavulinopsis luteoalba |  |
| Clavulinopsis rufipes | Clavulinopsis rufipes | |
| Clavulinopsis sulcata | Clavulinopsis sulcata |  |
| Cwrel corniog | Clavulinopsis corniculata |  |
| Cwrel llwydfrown | Clavulinopsis umbrinella | _Corner_11665.jpg) |
| Pastwn melyn | Clavulinopsis helvola |  |
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gwefan y Bywiadur;[dolen farw] CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
- ↑ Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
- ↑ Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Cwrel fioled gan un o brosiectau 
. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.