Coron borffor

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Coron borffor
Sarcoscypha coccinea

Sarcoscypha coccinea 74716.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Ascomycota
Urdd: Pezizales
Teulu: Sarcoscyphaceae
Genws: Sarcoscypha[*]
Rhywogaeth: Sarcoscypha coccinea
Enw deuenwol
Sarcoscypha coccinea

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Sarcoscyphaceae yw'r Coron borffor (Lladin: Sarcoscypha coccinea; Saesneg: Ruby Elfcup).[1] 'Y Botymau a'r Cwpannau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r enwau hyn yn cael eu defnyddio i ddisgrifio siap y ffwng. Mae'r teulu Sarcoscyphaceae yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Awstralia, Asia, Affrica, Gogledd America a De America. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un heb gapan. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: smooth. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Sarcoscyphaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Coron borffor ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Aurophora dochmia Aurophora dochmia
Coron borffor Sarcoscypha coccinea
Sarcoscypha coccinea 74716.jpg
Cwpan robin goch Sarcoscypha austriaca
Sarcoscypha austriaca 81949.jpg
Cwpan rhosliw Microstoma protractum
2011-04-17 Microstoma protractum (Fries) Kanouse 145033 resized.jpg
Microstoma floccosum Microstoma floccosum
Microstoma floccosum 13099.jpg
Sarcoscypha dudleyi Sarcoscypha dudleyi
Sarcoscypha dudleyi 74724.jpg
Sarcoscypha occidentalis Sarcoscypha occidentalis
Sarcoscypha occidentalis 46129.jpg
Sarcoscypha vassiljevae Sarcoscypha vassiljevae
Thindia cupressi Thindia cupressi
Wynnea americana Wynnea americana
Wynnea americana 47834.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Coron borffor gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.