Charles de Gaulle (llenor)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Charles de Gaulle
100Fi448 Charles de Gaulle.jpg
Ganwyd Charles Jules Joseph de Gaulle Edit this on Wikidata
31 Ionawr 1837 Edit this on Wikidata
Valenciennes Edit this on Wikidata
Bu farw 1 Ionawr 1880 Edit this on Wikidata (42 oed)
Paris Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ffrainc Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Ysgrifennwr Edit this on Wikidata

Bardd Llydaweg ac un o arloeswyr Pan-Geltigiaeth oedd Charles de Gaulle, Llydaweg: Charlez Vro-C'hall (31 Ionawr 1837 - 1 Ionawr 1880). Roedd yn ewythr i Charles de Gaulle, Arlywydd Ffrainc.

Nid oedd de Gaulle yn Llydawr; ganed ef yn Valenciennes a threuliodd y rhan fwyaf o'i oes yn ninas Paris. Yn ei ieuenctid, tarawyd ef gan afiechyd parlysol. Dechreuodd astudio'r ieithoedd Celtaidd wedi darllen Barzaz Breiz yn 16 oed. Dysgodd Lydaweg, Cymraeg a Gaeleg, er na allodd erioed ymweld a gwlad Geltaidd. Wedi cyfarfod Théodore Hersart de la Villemarqué, awdur Barzaz Breiz, daeth yn ysgrifennydd Breuriez Breiz, cymdeithas o feirdd Llydewig ym Mharis. O 1864 ymlaen, dechreuodd gyhoeddi erthyglau ar y diwylliant Celtaidd, a barddoniaeth Lydaweg.

Roedd yn frwd dros undod y gwledydd Celtaidd, a'r pwysigrwydd o barhad yr ieithoedd Celtaidd gan gynnig y dylid creu Undeb Celtaidd a datblygu iaith "esperanto" Geltaidd, yn cynnwys elfennau oedd yn gyffredin i bob un o'r ieithoedd Celtaidd. Ysgrifennodd at arweinyddion diwylliannol yng Nghymru, Iwerddon a'r Alban i drefnu cyngres Pan-Geltaidd yn Saint-Brieuc yn 1867. Mae'n debyg mai ef oedd y cyntaf i alw am fudiad pan-Geltaidd.[1] Ni allai ef ei hun fod yno oherwydd ei afiechyd, ond ysgrifennodd gerdd Da Varsez Breiz ("Gyda Beirdd Llydaw"), yn cynnwys y llinellau:

E Paris va c'horf zo dalc'het
Med daved hoc'h nij va spered
Vel al labous, a-denn askell,
Nij de gaout he vreudeur a bell
(Ym Mharis y delir fy ngorff
Ond tuag atoch ehed fy enaid,
Fel aderyn yn hedfan,
I gyfarfod fy mrodyr o bell.)

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwyddioniadur Cymru. Cyd-olygyddion:John Davies, Menna Baines, Nigel Jenkins a Peredur Lynch. Gwasg Prifysgol Cymru. 2008 Td