Alexander von Humboldt

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Alexander von Humboldt; llun gan Joseph Stieler, 1843

Naturiaethwr a fforiwr Almaenig oedd Friedrich Wilhelm Heinrich Alexander Freiherr von Humboldt (14 Medi, 1769 - 6 Mai, 1859). Bu ei waith ar ddaearyddiaeth fotanegol yn allweddol i ddatblygiad biodaearyddiaeth.

Ganed ef yn ninas Berlin; roedd ei dad Alexander George von Humboldt, yn swyddog ym myddin Prwsia. Yn ddiweddarach, daeth ei frawd hŷn, Wilhelm von Humboldt (1767-1835), yn enwog fel gwleidydd, athronydd ac ieithydd.

Rhwng 1799 a 1804, bu Humboldt yn teithio yn Ne America, gan ei disgrifio o safbwynt wyddonol am y tro cyntaf. Cyhoeddodd ei ddisgrifiad o'r daith mewn cyfrolau dros gyfnod o 21 mlynedd. Roedd yn un o'r cyntaf i awgrymu y gallai cyfandiroedd medis De America ac Affrica fod wedi bod yn rhan o'r un darn o dir yn y gorffennol. Yn 1845 cyhoeddodd Kosmos mewn pum cyfrol, ymgais i uno'r gwahanol ganghennau o wybodaeth wyddonol.