Liwcemia

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Rhestr Afiechydon
Pigiad
Pwyswch ar dangos i weld y rhestr.
Y blwch hwn: gweld  sgwrs  golygu

Celloedd gwaed person ag ALL: 'Acute Lymphoblastic Leukemia'. Cancr neu gansar o'r gwaed ydy liwcemia (Groeg: λευκός leukemia, (neu lwcimia)sef "gwyn" fel y gair 'lleu'ad neu 'go-leu' a αίμα yn golygu "gwaed" h.y. "gwaed gwyn"). Cansar o'r gwaed neu'r mêr (lle mae'r gwaed yn cael ei gynhyrchu) ydyw. Fel arfer, yn y celloed gwaed gwyn (neu 'leukocytes') mae'r broblem. Mae'r term liwcemia'n derm eang am sawl math o gansar.

Dosbarthiad[golygu]

Yn glinigol ac yn batholegol, dosberthir y gwahanol fathau o gansar i ddau grŵp, gwyllt a cronig:

  • liwcemia gwyllt ('acute leukemia'): yr hyn sy'n nodweddiol o'r math hwn yw'r cynnydd aruthrol o un math o gelloedd gwaed gwyn (e.e. lymffoblasts) sydd yn eu tro yn cymryd lle'r mathau (iach) eraill megis y celloedd coch neu'r platennau. Gall ddigwydd mewn babis, plant ac oedolion ifanc. Mae angen triniaeth cynnar a sydyn i drin liwcemia gwyllt gan fod y celloedd gwyllt yn gor-dyfu mor sydyn gan ymuno â llif y gwaed a lledaenu drwy organau'r corff. Fe allent, hyd yn oed, deithio i fyny'r asgwrn cefn ac i'r ymennydd.
  • liwcemia cronig: mae'r math hwn yn gweithio'n ddistaw dros gyfnod o fisoedd neu flynyddoedd i ddatblygu. Unwaith eto, mae'r celloedd gwyn abnormal yn cael eu gor-gynhyrchu. Mewn pobol hŷn, fel arfer, y digwydd y ffurf cronig o'r afiechyd. Does dim cymaint o frys i drin y math hwn (yn wahanol i liwcemia gwyllt) er mwyn monitro'r claf a theilwrio'r driniaeth ar gyfer y claf.

Yr ail ddull o ddosbarthu liwcemia ydyw drwy edrych ar y celloedd eu hunain: sut fath o gelloedd ydy'r rhai drwg? Ceir dau fath o gelloedd gwyn drwg: liwcemia lymffoblastig (lymffoblastig neu lymffocytic) a liwcemia myeloid neu myelogenous.

  • mewn liwcemia lymffoblastig (lymffoblastig neu lymffocytic) mae'r addasu cancraidd yn digwydd o fewn y mêr sydd fel arfer yn creu lymffosites.
  • mewn liwcemia myeloid neu myelogenous, mae'r addasu cancraidd yn digwydd mewn math o gelloedd mêr sydd fel arfer yn creu celloedd coch, gwyn neu blatennau.

Drwy uno'r ddwy ffordd uchod o ddosbarthu fe ddown at bedwar categori:

Y pedwar prif fath o liwcemia
Math o gelloedd Gwyllt Cronig
Liwcemia Lymffoblastig) Liwcemia lymffoblastig gwyllt Liwcemia lymffoblastig cronig
Liwcemia Myelogenous
(hefyd "myeloid" neu "nonlymffocytig")
Liwcemia myeloid gwyllt Liwcemia myelogenous cronig
Medistub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am feddygaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.