Angharad Tomos
| Angharad Tomos | |
|---|---|
| Geni | Angharad Tomos 1958 Bangor, Gwynedd |
| Galwedigaeth | Awdures, ymgyrchydd iaith |
| Cenedligrwydd | |
| Addysg | Ysgol Gynradd Bontnewydd ac Ysgol Dyffryn Nantlle |
| Cyfnod ysgrifennu | 1982– |
| Math o lên | Llenyddiaeth plant, llenyddiaeth ffuglen a ffeithiol ar gyfer oedolion |
| Gwaith nodedig | Si Hei Lwli, Wele'n Gwawrio, Titrwm |
| Priod | Ben Gregory |
Awdures ac ymgyrchydd iaith Cymreig yw Angharad Tomos (ganed 19 Gorffennaf 1958).
Cynnwys |
Bywgraffiad [golygu]
Fe'i ganed ym Mangor, Gwynedd ym 1958, a chafodd ei magu gyda'i pum chwaer yn Llanwnda ger Caernarfon. Mynychodd Ysgol Gynradd Bontnewydd ac Ysgol Dyffryn Nantlle. Cychwynodd ei haddysg uwch ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth, ond bu iddi adael er mwyn gweithio i Gymdeithas yr Iaith. Cafodd radd ym Mhrifysgol Cymru, Bangor yn ddiweddarach.
Mae'n ymgyrchydd iaith digyfaddawd, yn llenor disglair, ac wedi gwneud cyfraniad enfawr gyda'i llyfrau i blant. Bu'n gadeirydd Cymdeithas yr Iaith. Enillodd goron Eisteddfod yr Urdd â'i chyfrol Hen Fyd Hurt ym 1982.
Mae hi'n ysgrifennu a darlunio llyfrau i blant, gan gynnwys ei chyfres Rwdlan, a leolir yng Ngwlad y Rwla. Rala Rwdins oedd y gyfrol gyntaf yn y gyfres hon, cyhoeddwyd gan Y Lolfa ym 1983.
Ym 1985 derbyniodd wobr yr Academi Gymreig am ei nofel Yma o Hyd sydd am fywyd carchar y cafodd hi ei hun brofiad ohnno fel ymgyrchydd iaith. Enillodd Fedal Ryddiaith yr Eisteddfod Genedlaethol ddwywaith, ym 1991 ac ym 1997, a Gwobr Tir na n-Og ddwywaith yn ogystal,
- ym 1986 ac 1994
Enillodd Wobr Mary Vaughan Jones yn 2009 am ei chyfraniad tuag at llenyddiaeth plant yng Nghymru.[1]
Mae hi'n briod â Ben Gregory ac yn byw ym Mhen-y-Groes, Gwynedd.
Llyfryddiaeth [golygu]
Nofelau [golygu]
- Yma o Hyd, Rhagfyr 1985 (Y Lolfa)
- Si Hei Lwli, Ionawr 1991 (Y Lolfa)
- Hen Fyd Hurt, Ionawr 1992 (Y Lolfa)
- Titrwm, Ionawr 1994 (Y Lolfa)
- Wele'n Gwawrio, Awst 2004 (Y Lolfa)
- Rhagom, Hydref 2004 (Gwasg Carreg Gwalch)
- Wrth fy Nagrau i, Hydref 2007 (Gwasg Carreg Gwalch)
Ffeithiol [golygu]
- Cyfres y Cewri: 23. Cnonyn Aflonydd, Gorffennaf 2001 (Gwasg Gwynedd)
- Hiraeth am Yfory: Hanes David Thomas a Mudiad Llafur Gogledd Cymru, Gorffennaf 2002 (Gwasg Gomer)
- Y Byd a'r Betws, Rhagfyr 2003 (Y Lolfa)
Plant [golygu]
- Cyfres Rwdlan, 1983– (Y Lolfa)
- Stwnsh Rwdlan - Llyfr Coginio i Blant Bach, Tachwedd 1997 (Y Lolfa)
- Parti Cwmwl - Llyfr Coginio i Blant Bach, Medi 1998 (Y Lolfa)
- Cyfres Cyfres Darllen Mewn Dim, Hydref 2006 (Y Lolfa)
- Cyfres Guto, 1991 (Cwmni Recordiau Sain)
- Cyfres Llyfrau Fi Hefyd, 1999 (Cyhoeddiadau'r Gair)
Gwobrau ac anrhydeddau [golygu]
- 1982 - Medal Lenyddiaeth Eisteddfod yr Urdd am Hen Fyd Hurt
- 1986 - Gwobr Tir na n-Og am Y Llipryn Llwyd (Cyfres Rwdlan)
- 1991 - Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Cymru am Si Hei Lwli
- 1997 - Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol Cymru am Wele'n Gwawrio
- 1994 - Gwobr Tir na n-Og am Sothach a Sglyfath (Cyfres Cled)
- 2009 - Gwobr Mary Vaughan Jones
Cyfeiriadau [golygu]
- ↑ Anrhydeddu Awdur Llyfrau Plant - Tlws Mary Vaughan Jones 2009. Cyngor Llyfrau Cymru (24 Tachwedd 2009).