William Marshal, Iarll 1af Penfro

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
William Marshal, Iarll 1af Penfro
William Marshal, 1st Earl of Pembroke.jpg
Ganwyd c. 1146 Edit this on Wikidata
Wiltshire Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Mai 1219 Edit this on Wikidata (72 oed)
Caversham Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Teyrnas Lloegr Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Marchog, Gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd rhaglyw Edit this on Wikidata
Tad John Marshal Edit this on Wikidata
Mam Sibyl of Salisbury Edit this on Wikidata
Priod Isabel de Clare Edit this on Wikidata
Plant Isabel Marshal, Richard Marshal, 3ydd iarll Pembroke, William Marshal, Maud Marshal, Eva Marshal, Gilbert Marshal, 4ydd iarll Penfro, Walter Marshal, 5ed iarll Penfro, Anselm Marshal, Joan Marshal, Sibyl Marshal Edit this on Wikidata

Milwr ac uchelwr Anglo-Normanaidd oedd William Marshal, 1af Iarll Penfro (1146 - 14 Mai 1219) (hefyd: William the Marshal a Guillaume le Maréchal). Galwyd ef gan yr hanesydd Steven Langton "y marchog mwyaf a fu erioed". Gwasanaethodd bedwar o frenhinoedd Lloegr gan dyfu o fod yn neb i fod yn un o ddynion mwyaf pwerus Ewrop ar y pryd. Galwyd ef gan bobloedd led led Ewrop fel "y Marshal".

Roedd yn dad i William Marshal, 2il Iarll Penfro.

Gwasanaethodd Richard a John, brenin Lloegr yn ffyddlon, gan amddiffyn yr ail rhag barwniau gwrthryfelgar Ffrainc a Lloegr yn Rhyfel 1af y Barwniaid. Roedd hefyd yn bresennol pan arwyddwyd y Magna Carta yn 1215. Ar farwolaeth John yn 1216, enwebwyd Marshal, a oedd yn 70 oed erbyn hynny, yn Ddirprwy Frenin y frenhiniaeth ac amddiffynwr y brenin ifanc, Harri III. Gorchfygodd y gwrthryfelwyr a'u cefnogwyr Ffrengig, ac ail-gyhoeddodd y Magna Carta er mwyn cadarnhau'r heddwch. Gwaethygodd ei iechyd yn 1219, ac ar 14 Mai bu farw yn ei faenor yn Caversham, ger Reading. Ei olynydd fel Dirprwy Frenin oedd Hubert de Burgh, Iarll 1af Caint, ac olynwyd ef yn ei iarllaeth gan ei bum mab.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]