Thomas Stephens

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Thomas Stephens
Ganwyd 21 Ebrill 1821 Edit this on Wikidata
Sir Forgannwg Edit this on Wikidata
Bu farw 4 Ionawr 1875 Edit this on Wikidata (53 oed)
Cenedl Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth hanesydd, beirniad llenyddol Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Merthyr Tydfil Subscription Library

Hanesydd, beirniad ac awdur Cymreig oedd Thomas Stephens (21 Ebrill 1821 - 4 Ionawr 1875). Fe'i cofir yn bennaf fel awdur y llyfr dylanwadol The Literature of the Kymry (1849).

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed ef ym Mhont Nedd Fechan, Morgannwg (de Powys heddiw), yn fab i grydd. Dim ond tua tair blynedd o addysg ffurfiol a gafodd, cyn mynd yn brentis i fferyllydd yn nhref Merthyr Tydfil yn 1835. Yn ddiweddarach daeth yn berchen ar y siop fferyllydd ac yn ŵr amlwg ym mywyd y dref; ef oedd prif sylfaenydd Llyfrgell Merthyr.

Daeth yn amlwg fel eisteddfodwr, ac yn Eisteddfod y Fenni yn 1848 enillodd wobr am draethawd ar lenyddiaeth Cymru yng nghyfnod y Gogynfeirdd. Hwn oedd sail ei lyfr diweddarch, The Literature of the Kymry. Yn Eisteddfod Fawr Llangollen yn 1858, collodd y wobr am draethawd ar ddarganfyddiad America gan Madog am fod ei draethawd ef yn casglu nad oedd gwir yn y chwedl; cyhoeddwyd hwn yn ddiweddarch.

Cyhoeddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • The Literature of the Kymry (1849)
  • The History of the Trial by Jury in Wales
  • Orgraff yr Iaith Gymraeg (gyda Gweirydd ap Rhys) (1859)
  • Madoc: an Essay on the Discovery of America by Madoc ap Owen Gwynedd in the Twelfth Century (1893)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]