Talybolion

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cwmwd yng ngogledd-orllewin Môn oedd cwmwd Talybolion (amrywiad : Talebolion). Roedd yn un o ddau gwmwd cantref Cemais, yn gorwedd i'r gorllewin i'r cwmwd arall, Twrcelyn.

Yr oedd y cwmwd yn cynnwys rhan ogleddol Ynys Gybi (gyda Chaergybi yn ganolfan). Ar dir mawr Môn ffiniai â chwmwd Llifon yng nghantref Aberffraw, i'r de, ac â chwmwd Twrcelyn i'r dwyrain. Maenor Cemais (Porth Wygyr ger Cemaes heddiw, efallai) oedd safle llys y cwmwd, a oedd yn ogystal yn brif lys i'r cantref.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Cysylltir Talybolion â Pabo Post Prydain, sant o'r 5fed ganrif ac aelod o deulu brenhinol teyrnas Gwynedd. Codwyd eglwys iddo yn Llanbabo yn y 12g, yn ystod teyrnasiad Owain Gwynedd.

Plwyfi[golygu | golygu cod y dudalen]

Eglwys Llanbadrig ar ymyl y môr

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Darllen pellach[golygu | golygu cod y dudalen]

  • A. D. Carr, Medieval Anglesey (Llangefni, 1982). Cefndir.