Storm Fawr 1859

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Storm Fawr 1859
Mathstorm Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
GwladTeyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau53.354°N 4.235°W Edit this on Wikidata
CyfnodHydref 1859 Edit this on Wikidata
Cofeb y Royal Charter uwchben y creigiau lle drylliwyd hi.

Storm Fawr 1859 neu Storm y Royal Charter oedd y storm enbytaf, efallai, a gofnodwyd yng Nghymru. Dechreuodd y gwynt chwythu'n gryf yn ystod prynhawn 25 Hydref, a chyrhaeddodd ei anterth yn ystod noson 25/26 Hydref, pan gyrhaeddodd y gwynt raddfa 12 neu efallai 13 ar raddfa Beaufort. Ar y cychwyn roedd y gwynt yn chwythu o’r dwyrain, ond yna newidiodd ei gyfeiriad i’r gogledd-ddwyrain ac yna tua’r gogledd.

Achoswyd tua 133 o longddrylliadau ar arfordir Cymru ac ardaloedd cyfagos yn Lloegr y noson honno, gyda tua 90 arall yn dioddef difrod sylweddol. Lladdwyd tua 800 o bobl i gyd, yn cynnwys rhai a laddwyd gan effeithiau'r storm ar y tir. Yr enwocaf o'r llongddrylliadau oedd y Royal Charter, a ddrylliwyd ger Moelfre ar arfordir dwyreiniol Ynys Môn ar ei ffordd o Awstralia i Lerpwl. Collwyd dros 450 o fywydau yn y Royal Charter yn unig.

Gwnaed difrod mawr i adeiladau hefyd; yr enghraifft enwocaf oedd dinistrio eglwys Dinas, Sir Benfro.