Sabino Arana

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sabino Arana
Sabino-arana-olerkijak.jpg
Ganwyd Sabin Polikarpo Arana Goiri Edit this on Wikidata
26 Ionawr 1865 Edit this on Wikidata
Bilbo Edit this on Wikidata
Bu farw 25 Tachwedd 1903 Edit this on Wikidata (38 oed)
Achos: Afiechyd Addison Edit this on Wikidata
Sukarrieta Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Sbaen Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Gwleidydd, Ysgrifennwr, newyddiadurwr Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Genedlaethol Gwlad y Basg Edit this on Wikidata
Mudiad Euskal Pizkundea Edit this on Wikidata
Tad Santiago Arana Edit this on Wikidata
Priod Nikolasa Atxika-Allende Edit this on Wikidata

Awdur a gwleidydd Basgaidd oedd Sabino Arana Goiri, hefyd Arana ta Goiri'taŕ Sabin (26 Ionawr 186525 Tachwedd 1903). Ef oedd sylfaenydd Plaid Genedlaethol Gwlad y Basg (PNV), ac ystyrir mai ef oedd tad cenedlaetholdeb Basgaidd.

Ganed ef yn Abando, Bilbao. Dysgodd yn iaith Fasgeg fel gŵr ieuanc, a gwnaeth lawer o waith i geisio safoni'r orgraff. Bu farw yn Sukarrieta yn 38, o ganlyniad i glwyf Addison, a gafodd tra yng ngharchar. Roedd wedi ei garcharu am yrru neges i Arlywydd yr Unol Daleithiau, Theodore Roosevelt, yn ei ganmol am gynorthwyo Ciwba i ddod yn annibynnol ar Sbaen.

Dyfyniadau o waith Sabino Arana[golygu | golygu cod y dudalen]

“Nid wyf yn mynnu dim byd imi fy hun, yr wyf yn ei mynnu er mwyn Bizkaia; byddwn yn gadael iddyn nhw dorri fy nghorn gwddf â chyllell nid unwaith ond canwaith heb ofyn hyd yn oed cof i’m enw, os gwyddwn mai atgyfodi fy mamwlad a ddilynai.” El Juramento de Larrázabal, 1893

“Elfen anhepgor i genedl y Basgiaid yw’r Euskara, hebddi hi mae ein sefydliadau yn annychmygol.” 1886

“Mae ’na wahaniaeth ethnograffig rhwng bod yn Sbaenwr a bod yn Fasgwr, mae’r hil Fasgaidd yn hollol wahanol i’r hil Sbaenaidd.” Bizkaitarra, nº 11

“Mae’r rhai sy’n adnabod y Jeswitiaid yn gwybod bod cenedlaetholdeb Basgaidd yn gwbl Gatholig.” El Correo Vasco, 1899

“Daeth gyda’r goresgyniad maketo… annuwioldeb, pob math o anfoesoldeb, cabledd, trosedd, rhydd-feddwl, anghrediniaeth, sosialaeth, anarchiaeth… ei waith ef yw hyn i gyd.”