John von Neumann

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
John von Neumann
JohnvonNeumann-LosAlamos.gif
Ganwyd Neumann János Lajos Edit this on Wikidata
28 Rhagfyr 1903 Edit this on Wikidata
Budapest Edit this on Wikidata
Bu farw 8 Chwefror 1957 Edit this on Wikidata (53 oed)
Achos: canser Edit this on Wikidata
Walter Reed Army Medical Center Edit this on Wikidata
Man preswyl Unol Daleithiau America Edit this on Wikidata
Alma mater
  • ETH Zurich
  • Prifysgol Eötvös Loránd
  • ETH Zurich
Galwedigaeth mathemategydd, gwyddonydd cyfrifiadurol, cemegydd, ffisegydd, peiriannydd, dyfeisiwr, economegydd, gwyddonydd niwclear, academydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Gwaith nodedig game theory, theori ergodig, Damcaniaeth setiau, Von Neumann cellular automaton, Von Neumann neighborhood, Von Neumann universal constructor, von Neumann architecture, Von Neumann algebra, Von Neumann–Morgenstern utility theorem, Von Neumann regular ring Edit this on Wikidata
Priod Klara Dan von Neumann Edit this on Wikidata
Plant Marina von Neumann Whitman Edit this on Wikidata
Gwobr/au Medal Rhyddid yr Arlywydd, Medal Carl-Gustaf Rossby am Ymchwil, Bôcher Memorial Prize, Enrico Fermi Award, Darlithoedd Josiah Willard Gibbs, Cymrawd Cymdeithas Ffiseg America, Silliman Memorial Lectures Edit this on Wikidata

Mathemategydd Hwngaraidd, a ddaeth yn ddiweddarach yn ddinesydd o'r Unol Daleithiau, oedd John von Neumann, Hwngareg: Neumann János Lajos, (28 Rhagfyr, 19038 Chwefror, 1957). Gwnaeth gyfraniad mawr mewn cryn nifer o feusydd, yn cynnwys damcaniaeth set, peirianneg cwantwm a chyfrifiadureg. Bu ganddo ran bwysig yn natblygiad y bom hidrogen.

Ganed ef yn Budapest, yr hynaf o dri mab, i deulu Iddewig cefnog. Fe'i addysgwyd gan diwtor preifat, tan y mynychodd ysgol uwchradd Lwtheraidd yn Budapest. Yn ddeunaw oed, cofrestrodd i astudio gradd mewn mathemateg ym Mhrifysgol Budapest. Aeth wedyn i gychwyn doethuriaeth ym Mhrifysgol Budapest, ond cychwynodd astudio peirianneg cemegol yn Zurich ar yr un pryd. Derbyniodd radd mewn peirianneg cemegol o Zurich yn 1925 a doethuriaeth o Budapest yn 1926.

Daeth yn Gydfyfyriwr Rockerfeller ym Mhrifysgol Göttingen, ac erbyn 1926 roedd yn ddarlithydd ym Mhrifysgol Humboldt ym Merlin, yr ieuengaf yn ei hanes. Wedi marwolaeth ei dad yn 1929, ymfudodd y teulu i'r Unol Daleithiau. Daeth yn un o bedwar Athro cyntaf yr Institute for Advanced Study (roedd y lleill yn cynnwys Albert Einstein a Kurt Gödel), a bu'n Athro mathemateg yno hyd ei farwolaeth.