Jawaharlal Nehru

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Jawaharlal Nehru
Bundesarchiv Bild 183-61849-0001, Indien, Otto Grotewohl bei Ministerpräsident Nehru cropped.jpg
Ganwyd 14 Tachwedd 1889 Edit this on Wikidata
Allahabad Edit this on Wikidata
Bu farw 27 Mai 1964 Edit this on Wikidata (74 oed)
Achos: trawiad ar y galon Edit this on Wikidata
Delhi Newydd Edit this on Wikidata
Man preswyl Allahabad, Delhi Newydd Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth cyfreithiwr, Gwladweinydd, awdur, gwleidydd, hunangofiannydd, bargyfreithiwr, undebwr llafur Edit this on Wikidata
Swydd Minister of Defence of India, Prif Weinidog India, member of the Lok Sabha, Minister of Finance, Minister of External Affairs Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad Bertrand Russell Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Indian National Congress Edit this on Wikidata
Tad Motilal Nehru Edit this on Wikidata
Priod Kamala Nehru Edit this on Wikidata
Plant Indira Gandhi Edit this on Wikidata
Teulu Krishna Hutheesing, Vijaya Lakshmi Pandit Edit this on Wikidata
Llinach Nehru–Gandhi family Edit this on Wikidata
Gwobr/au Bharat Ratna, Bintang Jasa Edit this on Wikidata
Llofnod
Jawaharlal Nehru Signature.svg

Roedd Jawaharlal Nehru (Hindi: जवाहरलाल नेहरू) (14 Tachwedd 188927 Mai 1964) yn un o brif arweinyddion y mudiad i ennill annibyniaeth i India ac yn ddiweddarach yn Brif Weinidog cyntaf India annibynnol. Weithiau gelwid ef yn Pandit Nehru; mae "Pandit" yn golygu "ysgolhaig".

Ganed Jawaharlal Nehru yn ninas Allahabad, ger glannau Afon Ganga ac yn awr yn nhalaith Uttar Pradesh. Roedd ei dad, Motilal Nehru, yn fargyfreithiwr cefnog. Yn 15 oed gyrrwyd Nehru i Loegr i Ysgol Harrow; yn ddiweddarach astudiodd yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt cyn cael ei hyfforddi fel bargyfreithiwr yn Llundain. Wedi dychwelyd i India, priododd Kamala Kaul ar 8 Chwefror 1916. Y flwyddyn wedyn ganwyd eu hunig blentyn, Indira Priyadarshini, yn ddiweddarach Indira Gandhi. Dechreuodd Nehru gymeryd diddordeb yn y mudiad cenedlaethol, a daeth dan ddylanwad Mahatma Gandhi.

Erbyn 1929 roedd yn un o brif arweinwyr y mudiad cenedlaethol, a chafodd ei garcharu nifer o weithiau. Bu farw Kamala Nehru yn 1938. Pan enillodd India annibyniaeth yn 1947, daeth Nehru yn Brif Weinidog. Dan ei arweiniad ef, enillodd Plaid y Gyngres fuddugoliaeth ysgubol yn etholiad 1952. Dan Nehru, dilynodd India bolisiau sosialaidd. Enillwyd buddugoliaeth arall yn etholiad 1957, ac eto yn 1962 ond gyda mwyafrif llai. Ar y llwyfan ryngwladol, roedd yn arweinydd blaenllaw o'r Mudiad Amhleidiol. Ym Mai 1964, dioddefodd Nehru drawiad ar y galon, a bu farw ar 27 Mai. Yn unol a'r arferiad Hindwaidd, llosgwyd ei gorff ger glan Afon Yamuna yn Delhi, ym mhresenoldeb cannoedd o filoedd o alarwyr.

Yn ddiweddarach daeth ei ferch, Indira, yn Brif Weinidog, a bu ei ŵyr Rajiv Gandhi yn Brif Weinidog hefyd yn ei dro.