Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Iorwerth Glan Aled)
Jump to navigation Jump to search
Edward Roberts
Ffugenw Iorwerth Glan Aled, Glan Aled Edit this on Wikidata
Ganwyd 5 Ionawr 1819 Edit this on Wikidata
Bu farw 18 Chwefror 1867 Edit this on Wikidata (48 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth bardd, cyfieithydd Edit this on Wikidata

Bardd a chyfieithydd o'r 19g oedd Edward Roberts (5 Ionawr 1819 - 18 Chwefror 1867), sy'n fwy adnabyddus wrth ei enw barddol Iorwerth Glan Aled neu Glan Aled. [1]

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed Edward Roberts ym mhentref Llansannan yn yr hen Sir Ddinbych yn 1819. Cafodd yrfa amrywiol. Cafodd ei ordeinio'n weinidog gyda'r Bedyddwyr a gwasanaethodd yn Lerpwl a Rhymni. Bu hefyd yn cadw siop yn Rhuddlan a Dinbych yn ei sir enedigol.[2]

Gwaith llenyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Uchelgais mawr y bardd oedd llunio arwrgerdd fawr ar thema Feiblaidd a fyddai'n hafal i Goll Baradwys (Paradise Lost) John Milton. Roedd cyfansoddi cerdd o'r fath, er mwyn urddas y Gymraeg, wedi denu bryd sawl bardd Cymraeg ers dyddiau Goronwy Owen. Ond mai cerdd hir Glan Aled, Palestina, yn hirwyntog a heb lawer o awen ac yn ogystal mae'n dioddef dan ddylanwad cystrawennau Saesneg a geiriau a fathwyd gan Goronwy Owen. Gwelir awen y bardd ar ei gorau efallai yn ei gerddi byrion, fel Afon Aled, Llansannan, Cymru ac eraill.[2]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dyddanion, neu Hanesion Difyrus a Buddiol, (1838)
  • Y Weithred o Fedyddio, (1849)
  • Cerdd Allwyn, er Coffadwriaeth am E. Jones, ‘Ieuan Gwynedd,’ (1853)
  • Palestina, (1851)
  • Y Llenor Diwylliedig, sef Llawlyfr yr Ysgrifenydd, yr Areithydd, a'r Bardd, (1862)
  • Mel-Ddyferion Barddonawl, (1862)
  • Gwaith Barddonol Glan Aled (1890). Cyhoeddwyd ar ôl marwolaeth y bardd gan ei nai Edward Jones.
  • Ceir detholiad o gerddi byrion Glan Aled gan Gwenallt (Llyfrau Deunaw, 1955).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "ROBERTS, EDWARD ('Iorwerth Glan Aled'; 1819 - 1867), bardd a llenor | Y Bywgraffiadur Cymreig". bywgraffiadur.cymru. Cyrchwyd 2020-07-23.
  2. 2.0 2.1 D. Ambrose Jones, Llenyddiaeth a llenorion Cymreig y bedwaredd ganrif ar bymtheg (Lerpwl, 1922), tud. 53.