Gwerthyd fygliw
| Gwerthyd fygliw Clavaria fumosa
| |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Fungi |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Agaricales |
| Teulu: | Clavariaceae |
| Genws: | Clavaria[*] |
| Rhywogaeth: | Clavaria fumosa |
| Enw deuenwol | |
| Clavaria fumosa Pers. (1796) | |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Clavariaceae yw'r Gwerthyd fygliw (Lladin: Clavaria fumosa; Saesneg: Smoky Spindles).[1] 'Ffyngau Cwrel' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Maent yn edrych yn debyg iawn i gwrel yn y môr, yn lliwgar ac yn tyfu ar i fyny o'r Ddaear neu weithiau o bren sy'n pydru. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Gwerthyd fyglyd. Mae'r teulu Clavariaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.
Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.
Ffyngau
[golygu | golygu cod]Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Aelodau eraill o deulu'r Clavariaceae
[golygu | golygu cod]Mae gan Gwerthyd fygliw ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
|---|---|---|
| Clavaria diverticulata | Clavaria diverticulata | |
| Clavaria dozyi | Clavaria dozyi | |
| Clavaria dryophila | Clavaria dryophila | |
| Clavaria dubiosa | Clavaria dubiosa | |
| Clavaria durbana | Clavaria durbana | |
| Clavaria eburnea | Clavaria eburnea | |
| Clavaria echinata | Clavaria echinata | |
| Clavaria elegans | Clavaria elegans | |
| Clavaria elegantula | Clavaria elegantula | |
| Clavaria elveloides | Clavaria elveloides |
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gwefan y Bywiadur;[dolen farw] CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
- ↑ Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
- ↑ Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Gwerthyd fygliw gan un o brosiectau 
. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.