Gwennol ddu

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Gwennol ddu
Apus apus
Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Apodiformes
Teulu: Apodidae
Genws: Apus[*]
Rhywogaeth: Apus apus
Enw deuenwol
Apus apus
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol ddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Apus apus; yr enw Saesneg arno yw Eurasian swift. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.[1] Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. apus, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Heblaw wrth y nyth, nid yw'r Wennol Ddu byth yn glanio o'i bodd; yn hytrach mae'n treulio ei holl fywyd yn hedfan. Mauersegler neu "mur-gydiwr" yw'r gair Almaeneg amdani, sy'n adlewyrchu'r ffaith ei bod yn aml yn cydio mewn boncyff coeden gyda'i thraed pitw.

Aderyn mudol ydyw, yn nythu yn Ewrop a rhan helaeth o Asia, ac yn gaeafu yn rhan ddeheuol Affrica. Defnyddir adeiladau ar gyfer nythu fel rheol. Mae'n aderyn gweddol gyffredin mewn cynefinoedd addas yng Nghymru.

Enwau eraill[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir nifer o hen enwau arni, llawer ohonynt yn ymwneud â chyfriniaeth neu grefydd: coblyn, gwrach yr ellyll, asgell hir, aderyn yr eglwys, aderyn du'r llan, y biwita (the bewitched one), y folwen, sgilpen, marthin du (black bird of St. Martin), y wennol ddu fawr, gwennol y dŵr (ardal Llandysul), gwennol fuan.[3]

Apus apus

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r gwennol ddu yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Coblyn gyddfwyn Aeronautes saxatalis
White-throated Swift (Aeronautes saxatalis) in flight.jpg
Coblyn palmwydd Asia Cypsiurus balasiensis
Asian Palm Swift.svg
Coblyn yr Andes Aeronautes andecolus
Aeronautes andecolus 1847.jpg
Gwennol ddu'r Alpau Tachymarptis melba
Tachymarptis melba -Barcelona, Spain -flying-8.jpg
Llostfain gyddfwyn Hirundapus caudacutus
White-throated Needletail 09a.jpg
Llostfain Saõ Tomé Zoonavena thomensis
Zoonavena thomensis Keulemans.jpg
Llostfain tinwyn Rhaphidura leucopygialis
Silver-rumped Spinetail.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  3. Gweler Rhestr Enwau Adar gan Dewi Lewis.
Safonwyd yr enw Gwennol ddu gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.