Gwennol ddu

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Gwennol ddu
Apus apus
Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Apodiformes
Teulu: Apodidae
Genws: Apus[*]
Rhywogaeth: Apus apus
Enw deuenwol
Apus apus
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol ddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Apus apus; yr enw Saesneg arno yw Eurasian swift. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.[1] Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. apus, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Heblaw wrth y nyth, nid yw'r Wennol Ddu byth yn glanio o'i bodd; yn hytrach mae'n treulio ei holl fywyd yn hedfan. Mauersegler neu "mur-gydiwr" yw'r gair Almaeneg amdani, sy'n adlewyrchu'r ffaith ei bod yn aml yn cydio mewn boncyff coeden gyda'i thraed pitw.

Aderyn mudol ydyw, yn nythu yn Ewrop a rhan helaeth o Asia, ac yn gaeafu yn rhan ddeheuol Affrica. Defnyddir adeiladau ar gyfer nythu fel rheol. Mae'n aderyn gweddol gyffredin mewn cynefinoedd addas yng Nghymru.

Enwau eraill[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir nifer o hen enwau arni, llawer ohonynt yn ymwneud â chyfriniaeth neu grefydd: coblyn, gwrach yr ellyll, asgell hir, aderyn yr eglwys, aderyn du'r llan, y biwita (the bewitched one), y folwen, sgilpen, marthin du (black bird of St. Martin), y wennol ddu fawr, gwennol y dŵr (ardal Llandysul), gwennol fuan.[3]

Apus apus

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r gwennol ddu yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Coblyn Bradfield Apus bradfieldi
Apus bradfieldi -Pofadder, Northern Cape, South Africa -flying-8.jpg
Coblyn Cabo Verde Apus alexandri
Coblyn coler gwinau Streptoprocne rutila
Flickr - Rainbirder - Chestnut-collared Swift (Streptoprocne rutila) on the nest.jpg
Coblyn gwelw Apus pallidus
Apus pallidus -Greece-8.jpg
Coblyn mawr Cypseloides rothschildi
Coblyn Nyanza Apus niansae
Coblyn plaen Apus unicolor
Madeiragierzwaluw Apus unicolor Jos Zwarts.tif
Coblyn rhaeadr Hydrochous gigas
Coblyn tepwi Streptoprocne phelpsi
Coblyn tinwyn Affrica Apus caffer
White-rumped swift, Apus caffer, at Suikerbosrand Nature Reserve, Gauteng, South Africa (22724578894).jpg
Coblyn tywyll mawr Cypseloides senex
CypseloidesSenexAtIguassuFalls.jpg
Coblyn y Môr Tawel Apus pacificus
ApusPacificus.jpg
Coblyn y tai Apus nipalensis
House Swift.jpg
Gwennol ddu Apus apus
Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg
Gwennol ddu fach Apus affinis
House swift I IMG 3260.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  3. Gweler Rhestr Enwau Adar gan Dewi Lewis.
Safonwyd yr enw Gwennol ddu gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.