Epidemig Coronafirws 2019–20 yn Wuhan, Tsieina

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
COVID-19-outbreak-timeline.gif
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynol epidemig, pla o afiechyd, argyfwng iechyd cyhoeddus ar raddfa bydeang, argyfwng iechyd Edit this on Wikidata
Lladdwyd 2,700 Edit this on Wikidata
Achos Sars-cov-2 edit this on wikidata
Gwlad Gweriniaeth Pobl Tsieina Edit this on Wikidata
Dechreuwyd 8 Rhagfyr 2019 Edit this on Wikidata
Lleoliad Wuhan, Huanan Seafood Wholesale Market Edit this on Wikidata
Yn cynnwys 2020 coronavirus outbreak in Europe, 2020 coronavirus outbreak in Asia Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Epidemig a achoswyd gan y coronafirws 2019-nCoV[1] yn Wuhan, yn nhalaith Hubei, yng nghanolbarth Tsieina yw'r epidemig yma a ddaeth i sylw bydeang yn Ionawr 2020. Prifddinas talaith Hubei yw Wuhan, ac yno y bu farw'r claf cyntaf gan y math newydd hwn o firws, sef y 2019-nCoV; erbyn diwedd y mis roedd 10,000 o achosion wedi eu cadarnhau a 300 o bobl wedi marw.[2][3]

Mae cyfnod deori (y cyfnod rhwng dod i gysylltiad a'r forws â datblygiad symptomau) y firws rhwng dau a deg diwrnod ac nid yw'r gwyddonwyr yn gwybod a yw'n heintus yn ystod y cyfnod hwn. Mae'r symptomau'n cynnwys twymyn (gwres), peswch, ac anawsterau anadlu, a gall fod yn angheuol. Mae'r claf yn dioddef o niwmonia. Digwyddodd y trosglwyddiad cyntaf o'r firws y tu allan i Tsieina yn Fietnam, o dad i'w fab.[4]

Mewn ymateb i'r haint, ataliwyd dinasoedd â phoblogaeth o dros 57 miliwn o bobl (gan gynnwys Wuhan) a 15 o ddinasoedd yn nhalaith Hubei o gwmpas tarddiad yr epidemig rhag teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus gan gynnwys cludiant o'r ddinas ar fysiau trên ac awyr.[5][6]

Tarddiad[golygu | golygu cod y dudalen]

O'r 41 person cyntaf y cadarnhawyd gan PCR eu bod wedi'u heintio, canfuwyd bod gan ddwy ran o dair gysylltiad â Marchnad Gyfanwerthol Bwyd Môr Huanan, a oedd hefyd yn gwerthu anifeiliaid byw.[7][8][9][10]

Y firws hwn, felly, yw'r 7fed math o goronafirws i heintio bodau dynol. Mae dilyniant y genom 2019-nCoV yn 75 i 80% yn union yr un fath â SARS-CoV, ac yn fwy na 85% yn debyg i sawl coronafirws a geir mewn ystlumod.[11]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Fox, Dan (24 Ionawr 2020). "What you need to know about the Wuhan coronavirus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00209-y. ISSN 0028-0836.
  2. "Health Advisory Regarding 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) | Columbia Health". health.columbia.edu. Archifwyd o y gwreiddiol ar 26 Ionawr 2020. Cyrchwyd 26 Ionawr 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. Field, Field (22 Ionawr 2020). "Nine dead as Chinese coronavirus spreads, despite efforts to contain it". The Washington Post. Archifwyd o y gwreiddiol ar 31 Ionawr 2020. Cyrchwyd 22 Ionawr 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  4. "China coronavirus: 'family cluster' in Vietnam fuels concerns over human transmission". South China Morning Post. 29 Ionawr 2020. Cyrchwyd 29 Ionawr 2020.
  5. CNN, James Griffiths and Amy Woodyatt. "Wuhan coronavirus: Thousands of cases confirmed as China goes into emergency mode". CNN. Archifwyd o y gwreiddiol ar 28 Ionawr 2020. Cyrchwyd 29 Ionawr 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. Hui, Jane Li, Mary. "China has locked down Wuhan, the epicenter of the coronavirus outbreak". Quartz. Cyrchwyd 23 Ionawr 2020.
  7. Huang, Chaolin; Wang, Yeming; Li, Xingwang; Ren, Lili; Zhao, Jianping; Hu, Yi; Zhang, Li; Fan, Guohui et al. (24 Ionawr 2020). "Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China". Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736. PMID 31986264.
  8. Joseph, Andrew (24 Ionawr 2020). "New coronavirus can cause infections with no symptoms and sicken otherwise healthy people, studies show". STAT. Archifwyd o y gwreiddiol ar 24 Ionawr 2020. Cyrchwyd 27 Ionawr 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; To, Kelvin Kai-Wang; Chu, Hin; Yang, Jin; Xing, Fanfan; Liu, Jieling et al. (24 Ionawr 2020). "A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster". The Lancet 0. doi:10.1016/S0140-6736(20)30154-9. ISSN 0140-6736. PMID 31986261.
  10. Schnirring, Lisa (25 Ionawr 2020). "Doubts rise about China's ability to contain new coronavirus". CIDRAP. Archifwyd o y gwreiddiol ar 26 Ionawr 2020. Cyrchwyd 26 Ionawr 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  11. Perlman, Stanley (24 Ionawr 2020). "Another Decade, Another Coronavirus". New England Journal of Medicine 0: null. doi:10.1056/NEJMe2001126. ISSN 0028-4793. PMID 31978944.