David Hilbert

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
David Hilbert
Hilbert.jpg
Ganwyd (1862-01-23)23 Ionawr 1862
Königsberg neu Wehlau, Znamensk, Oblast Kaliningrad, Rwsia
Bu farw 14 Chwefror 1943(1943-02-14) (81 oed)
Göttingen, Yr Almaen
Ethnigrwydd Almaenwr
Yn enwog am Theorem Hilbert's basis
Hilbert's axioms
Hilbert's problems
Hilbert's program ayb
Galwedigaeth Prifysgolion Königsberg a Göttingen; Mathemategydd ac athronydd
Gwobrau: ForMemRS[1]

Mathemategydd Almaenig oedd David Hilbert (Almaeneg: [ˈdaːvɪt ˈhɪlbɐt]; 23 Ionawr 186214 Chwefror 1943). Caiff ei gyfri'n fyd-eang fel un o fathemategwyr mwyaf dylanwadol y 19g a chychwyn yr 20g. Datganfu nifer fawr o syniadau gan gynnwys 'y theori sefydlog' (invariant theori), 'gwirionedd geometreg Hilbert' a 'gofod Hilberg' (Hilbert spaces).[2]

Mabwysiadodd ac amddiffynodd theoriau Georg Cantor a rhifau trawsfeidraidd. Cyflwynodd yn 1900 gasgliad o broblemau a dderbyniwyd bron fel agenda fathemategol gweddill y ganrif, ac sy'n brawf o'i arweinyddiaeth di-ildio yn y maes hwn.

Cyfranodd ef a'i fyfyrwyr yn eang ac yn sylweddol iawn, gan ddatblygu offer newydd a phwysig o fewn mathemateg ffiseg modern. Ef oedd y cyntaf i wahaniaethu rhwng mathemateg a metamathemateg.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Royal Society - Obituaries
  2. "David Hilbert". Encyclopædia Britannica. 2007. http://www.britannica.com/eb/article-9040439/David-Hilbert. Adalwyd 2007-09-08.
  3. Zach, Richard (2003-07-31). "Hilbert's Program". Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/hilbert-program/. Adalwyd 2009-03-23.