Cystennin II, Brenin y Groegiaid

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Cystennin II, Brenin y Groegiaid
Koning Constantijn en koningin Anne-Marie van Griekenland in de kerk, Bestanddeelnr 919-0443 (cropped).jpg
Y Brenin Cystennin II yn Ebrill 1966.
Ganwyd2 Mehefin 1940 Edit this on Wikidata
Athen Edit this on Wikidata
Bu farw10 Ionawr 2023 Edit this on Wikidata
Hygeia Hospital Edit this on Wikidata
Man preswylPlasty'r Arlywydd, Maestref Parc Hampstead, Porto Cheli Edit this on Wikidata
DinasyddiaethGwlad Groeg, Teyrnas Gwlad Groeg, Denmarc Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Anavryta Classical Lyceum
  • Prifysgol Genedlaethol a Kapodistrian Athen
  • Prifysgol Caergrawnt
  • Victoria College
  • NATO School Oberammergau Edit this on Wikidata
Galwedigaethteyrn Edit this on Wikidata
SwyddBrenin y Groegiaid Edit this on Wikidata
Taldra189 centimetr Edit this on Wikidata
Pwysau80 cilogram Edit this on Wikidata
TadPawl Edit this on Wikidata
MamFrederica o Hanover Edit this on Wikidata
PriodY Frenhines Anne-Marie o Wlad Groeg Edit this on Wikidata
PlantPrincess Alexia of Greece and Denmark, Pavlos, Crown Prince of Greece, Prince Nikolaos of Greece and Denmark, Princess Theodora of Greece and Denmark, Y Tywysog Philippos o Wlad Groeg Edit this on Wikidata
PerthnasauMargareta of Romania, Prince Constantijn of the Netherlands, Yr Uwch-Ddug George Mikhailovich o Rwsia, Prince Philip, Hereditary Prince of Serbia, Y Tywysog Alexander o Serbia, y Tywysog Wiliam Edit this on Wikidata
LlinachLlinach y Glücksburgs Edit this on Wikidata
Gwobr/auMarchog Urdd y Cnu Aur, Marchog Uwch Groes gyda Choler Urdd Sant Olav, Uwch Groes y Marchog gyda Choler Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal, Marchog Urdd yr Eliffant, Urdd y Gwaredwr, Urdd Sant George a Constantine, Urdd y Ffenics, Urdd Anrhydedd Gweriniaeth yr Eidal, Urdd y Cnu Aur, Urdd Sant Olav, Urdd Sior y Iaf, Marchog Cadlywydd Urdd y Dannebrog, Urdd Llew Aur Llinach Nassau, Urdd Brenhinol y Seraffim, Medal Pen-blwydd ar achlysur 25 mlynedd ers sefydlu Ymerodraeth Iran Edit this on Wikidata
Gwefanhttp://www.greekroyalfamily.gr/en/king-konstantinos.html Edit this on Wikidata
Chwaraeon
Gwlad chwaraeonTeyrnas Gwlad Groeg Edit this on Wikidata

Uchelwr o Dŷ Glücksburg oedd Cystennin II (Groeg: Κωνσταντίνος Βʹ, Konstantínos II; 2 Mehefin 194010 Ionawr 2023) a fu'n Frenin y Groegiaid o 6 Mawrth 1964 hyd at ddiddymu'r frenhiniaeth ar 1 Mehefin 1973.

Ganed ef yn Psikhikó, Athen, Teyrnas Groeg, yn unig fab i'r Tywysog Coronog Pawl a'i wraig Friederike, Tywysoges Hannover, wyres y Caiser Wilhelm II. Y Brenin Siôr II oedd brawd hŷn Pawl, ac felly ewythr Cystennin. Gorfodwyd y teulu brenhinol yn alltud yn sgil goresgyniad Groeg gan yr Almaen Natsïaidd yn Ebrill 1941, yn gyntaf i ynys Creta ac yna i Alecsandria, a threuliodd Cystennin weddill yr Ail Ryfel Byd yn Ne Affrica. Dychwelodd Siôr II a'i deulu i Wlad Groeg ym 1946 wedi i bleidleiswyr y wlad gytuno i adfer y frenhiniaeth. Bu farw Siôr ym 1947 ac esgynnodd Pawl i'r orsedd, a dyrchafwyd Cystennin felly yn Dywysog Coronog Groeg.

Derbyniodd y Tywysog Cystennin ei addysg yng Ngholeg Anavryta yn Athen, ysgol a seiliwyd ar syniadau Kurt Hahn, ac ym Mhrifysgol Athen. Yn 18 oed dechreuodd ymwneud â materion gwladol a'i dyletswyddau fel etifedd y goron, gan gynnwys mynychu cyfarfodydd y cabinet ac arolygu'r lluoedd arfog. Roedd yn hoff iawn o hwylio, ac enillodd wobr aur yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1960.[1] Yn 23 oed, olynodd Cystennin ei dad yn Frenin y Groegiaid yn sgil marwolaeth Pawl ar 6 Mawrth 1964. Chwe mis yn ddiweddarach, ar 18 Medi, priododd Cystennin II â'i gyfnither y Dywysoges Anne-Marie, merch Ffredrig II, Brenin Denmarc. Cawsant bump o blant: y Dywysoges Alexia (g. 1965), y Tywysog Coronog Pavlos (g. 1967), y Tywysog Nikolaos (g. 1969), y Dywysoges Theodora (g. 1983), a'r Tywysog Philippos (g. 1986).

Ofnai Cystennin y byddai'r adain chwith yn orddylanwadu ar y fyddin, ac felly diswyddodd y Prif Weinidog Georgios Papandreou yng Ngorffennaf 1965. Penododd brif weinidogion dros dro nes i'r fyddin gipio grym ar 21 Ebrill 1967. Ceisiodd y brenin arwain gwrth-coup o ogledd y wlad ar 13 Rhagfyr 1967, ond heb fawr o gefnogwyr, a ffoes gyda'i deulu i Rufain. Fodd bynnag, cynhaliwyd y frenhiniaeth yn swyddogol gan y jwnta, a phenodwyd rhaglyw i wasanaethu yn lle'r brenin. Rhoddwyd caniatâd i Cystennin ddychwelyd i Wlad Groeg os oedd am ailgymryd yr orsedd.[2]

Ar 1 Mehefin 1973, datganwyd Gweriniaeth Groeg gan y jwnta filwrol, a chadarnhawyd diddymu'r frenhiniaeth gan refferendwm ar 29 Gorffennaf 1973. Gwrthwynebwyd y bleidlais honno gan Cystennin. Wedi cwymp y jwnta ac ethol llywodraeth sifil yn Nhachwedd 1974, cynhaliwyd refferendwm arall ar bwnc y frenhiniaeth ar 8 Rhagfyr, a wnaeth unwaith eto cefnogi'r weriniaeth. Derbyniwyd y bleidlais honno gan Cystennin, er na chaniatawyd iddo ddychwelyd i Wlad Groeg yn ystod yr ymgyrch.

Bu farw Cystennin yn Athen yn 82 oed, bron 50 mlynedd wedi iddo ymddiorseddu.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) "King Constantine II of the Hellenes, last king of Greece, who spent most of his life in exile – obituary", The Daily Telegraph (11 Ionawr 2023). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 11 Ionawr 2023.
  2. (Saesneg) Constantine II. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 17 Ionawr 2023.