Cwmfelinfach

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cwmfelinfach
Mathpentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirCaerffili Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau51.6173°N 3.1785°W Edit this on Wikidata
Cod OSST185916 Edit this on Wikidata

Mae Cwmfelinfach yn bentref bach wedi'i leoli yn Nyffryn Sirhywi yn yr hen Sir Faesyfed ond mae bellach yn ran o Gyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili. Mae Wedi'i leoli i'r gogledd o Wattsville a thua 5 milltir i'r gogledd o'r dref agosaf Rhisga ac i'r de o'r Coed Duon.

I'r dwyrain, mae bryniau Pen-y-Trwyn yn ffinio â'r dyffryn (1,028 troedfedd/313m). I'r gorllewin mae Mynydd y Grug (1,132 tr/345m).

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Cwmfelinfach yn gartref i gymuned glo yn ystod y cyfnod cynnar i ganol yr 20g. Agorodd y pwll glo y Nine Mile Point, tua 1905 a daeth i ben yn 1964. Glofa'r Nine Mile Point oedd safle'r "eistedd fewn" (Sir in') glowyr cyntaf erioed. Yn ystod 1935 bu i'r "streic aros i lawr" yn cynnwys 164 o lowyr. Roeddent yn protestio yn erbyn defnyddio glowyr "sgab"(dynion nad oeddent yn aelodau o'r Ffederasiwn yn wahanol i weddill y gweithlu y pwll). Dim ond wedi i'r cwmni addo na fyddai unrhyw ddynion nad oeddent yn ffedereiddio yn cael eu cyflogi yn y pwll glo. Yn ei gyfanrwydd, parhaodd streic am 177 awr. Roedd glowyr o byllau glo eraill yn yr ardal, rhai yn cymryd camau tebyg, yn cefnogi eu gweithredu.

Cyn y Glo[golygu | golygu cod y dudalen]

Pentrefan bychan oedd Cwmfelinfach tan ddiwedd y 19g - felly mae'r rhan fwyaf o dai yn dai teras traddodiadol o'r 20g. Mae map o 1885 yn dangos Melin (capel) y Methodistiaid Calfinaidd yng Nghapel Babell.[1]

Ceir bedd y bardd Islwyn (1832-1878) ar gael yma.[2][3]

Heddiw[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir ysgol gynradd yn y pentref, Ysgol Gynradd Cwmfelinfach.[4]

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfesurynnau: 51°37′02″N 3°10′43″W / 51.61730°N 3.17854°W / 51.61730; -3.17854

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

CymruCaerffili.png Eginyn erthygl sydd uchod am fwrdeistref sirol Caerffili. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato