Charlie Parker

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Charlie Parker
Parker yn y Three Deuces, Efrog Newydd yn 1947
Y Cefndir
Enw
(ar enedigaeth)
Charles Parker Jr.
Llysenw/au Bird, Yardbird
Ganwyd (1920-08-29)29 Awst 1920
Kansas City, Kansas, U.S.
Bu farw 12 Mawrth 1955(1955-03-12) (34 oed)
Efrog Newydd
Math o Gerddoriaeth
Gwaith
  • Cerddor
  • Cyfansoddwr
Offeryn/nau Sacsoffon alto
Cyfnod perfformio 1937–55
Label
Perff'au eraill
Gwefan cmgww.com/music/parker/

Sacsoffonydd jazz Americanaidd oedd Charlie Parker (yn gywir, Charles Parker Jr.; 29 Awst 192012 Mawrth 1955). Fe'i adnabuwyd hefyd gan y llysenwau Yardbird a Bird.[1] Ef yw ffigwr canolog yr is-arddull o fewn jazz sy'n dwyn yr enw bebop.[2]

Plentyndod[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Parker yn Kansas City, Kansas, a chafodd ei fagu yn Kansas City, Missouri, unig blentyn Charles Parker ac Adelaide "Addie" (Bailey), a oedd o gefndir cymysg du a Choctaw.[3] Dechreuodd chwarae'r sacsoffon yn 11 oed, gan ymuno â band ei ysgol yn 1914 ar ôl rhentu offeryn. Roedd ei dad yn bianydd ac yn ddawnsiwr a rhoddodd rhywfaint o arweinyddiaeth gerddorol i'r Parker ifanc.

Gryfa Gerddorol[golygu | golygu cod y dudalen]

O'r dechrau, bu Parker yn gweithio'n galed iawn ar ei gerddoriaeth: honnodd mewn cyfweliad iddo ymarfer am hyd at 15 awr y diwrnod am gyfnod o dair i bedair blwyddyn.[4] Chwaraeodd mewn nifer o fandiau yn y 30au hwyr a'r 40au cynnar, gan gynnwys band Earl Hines, lle'r oedd yn chwarae gyda'r trwmpedwr Dizzy Gillespie a fyddai'n gydymaith pwysig i Parker yn natblygiad bebop.

Yn ystod y 40au cynnar, roedd Parker yn un o grŵp o gerddorion yn gynnwys Gillespie, Thelonious Monk ac eraill a ddatblygodd arddull newydd o chwarae jazz a ddaeth i ddwyn yr enw bebop. Arddull oedd hon a oedd yn gyflymach ac yn fwy cymhleth o na swing o ran harmonïau a melodi, gan gynnig posibiliadau ehangach ar gyfer byrfyfyrio gan alw am feistrolaeth o'r offeryn. Er yn ddadleuol iawn ymysg beirniaid ar y dechrau, daeth bebop yn gynsail i jazz modern am weddill yr 20g, a bu arddull Parker o chwarae'r sacsoffon yn benodol a jazz yn gyffredinol yn ddylanwad enfawr ar genhedlaeth o gerddorion.

Recordiodd Parker nifer fawr o recordiau gyda cherddorion gan gynnwys Gillespie, Monk, Bud Powell a Miles Davis. Yn enwedig tua diwedd ei yrfa, roedd ei recordiau yn gynyddol lwyddiannus o ran gwerthiant; fodd bynnag, bu Parker yn dioddef drwy ei yrfa o drafferthion ariannol, yn bennaf oherwydd ei natur annibynadwy a'i gaethineb i heroin, a gyfrannodd at ei farwolaeth yn 1955 yn 34 oed yn unig. Dywedodd Miles Davis ohono, "You can tell the history of jazz in four words: Louis Armstrong. Charlie Parker."[5]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Charlie Parker Biography – Facts, Birthday, Life Story". Biography.com. http://www.biography.com/people/charlie-parker-9433413. Adalwyd Chwefror 17, 2014.
  2. "Charlie Parker". The New Grove Dictionary of Jazz. http://www.pbs.org/jazz/biography/artist_id_parker_charlie.htm. Adalwyd Ebrill 23, 2012.
  3. Dictionary of World Biography: The 20th century, O-Z gan Frank Northen Magill
  4. "Paul Desmond interviews Charlie Parker". puredesmond.ca. Archifwyd o y gwreiddiol ar 6 Gorffennaf, 2011. https://web.archive.org/web/20110706194036/http://www.puredesmond.ca/pdbird.htm. Adalwyd March 1, 2011.
  5. Griffin, Farah Jasmine; Washington, Salim (2008). Clawing at the Limits of Cool: Miles Davis, John Coltrane, and the Greatest Jazz Collaboration Ever. New York: Thomas Dunne Books. p. 237.