Castell Dolbadarn (paentiad)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
J.M.W. Turner - Dolbadarn Castle - Study for Diploma Picture.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolpeintiad panel, paentiad Edit this on Wikidata
CrëwrJoseph Mallord William Turner Edit this on Wikidata
Deunyddpaent olew Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydluc. 1800 Edit this on Wikidata
Genrecelf tirlun Edit this on Wikidata
LleoliadLlyfrgell Genedlaethol Cymru Edit this on Wikidata
Statws hawlfraintparth cyhoeddus Edit this on Wikidata


Castell Dolbadarn gan J. M. W. Turner (1775-1851).

Darlun gan J. M. W. Turner (1775-1851) mewn paent olew yw Castell Dolbadarn (enw gwreiddiol: Dolbadarn Castle) a baentiwyd yn Haf 1798-1799. Astudiodd yr arlunydd dirlun Cymru'n helaeth yn ystod ei arhosiad yno gan gofnodi ardal Dolbadarn, Llanberis a rhannau eraill o Eryri mewn llyfr sgetsio sydd heddiw'n cael ei gadw yn y Tate Britain (Cofnod: TB XLVI) a llyfrau eraill. Pan ddychwelodd i'w stiwdio yn Llundain aeth ati o ddifri i ddatblygu'r syniadau a dechreuodd brosiect enfawr o greu lluniau o Ogledd Cymru, ac yn eu plith - y llun hwn. Cedwir y darlun ei hun yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.[1]

Er mai dyfrlliw oedd ei gyfrwng ar y dechrau, wedi dychwelyd i Lundain, newidiodd i olew a chynigiodd nifer o'i weithiau i'r Academi Frenhinol fel rhan o'i ddiploma, yn 1800.[2]

Digwyddiad hanesyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r paentiad hwn yn dangos digwyddiad hanesyddol, dychmygol, ond wedi'i seilio ar ffeithiau, sef Owain Goch, brawd y Tywysog Llywelyn ap Gruffudd (neu Lywelyn yr Ail). Carcharwyd Owain gan ei frawd yng Nghastell Dolbadarn, welir yng nghanoldir y llun, am gyfnod rhwng 1255 a 1277 pan gafodd ei ryddhau. Gwelir Owain yn y llun mewn gwisg goch. Roedd carcharu Owain yn ddigwyddiad hanesyddol pwysig, gan olygu fod Llywelyn yn rhydd i ganolbwyntio ar uno Cymru gyfan yn erbyn y Sais.[3]

Teithio drwy Gymru[golygu | golygu cod y dudalen]

Ymwelodd a Chymru am y tro cyntaf yn 1792, pan deithiodd drwy Dde Cymru. Ar ei ail ymweliad, yn 1794, bu yn Sir y Fflint a Sir Ddinbych. Dychwelodd y flwyddyn wedyn am ysbaid ond yn 1798 arhosodd am lawer hirach, gan deithio drwy ddyfryn Wysg, Ceredigion, Aberystwyth, Gwynedd a Llangollen. Yn ystod ei deithiau profodd ei ymweliad â Dolbadarn yn un o uchafbwyntiau ei fywyd a thynnodd lun y mynyddoedd ac ysbryd cymylau a'r awyrgylch nes ddod i adnabod Eryri fel cefn ei law.[4]

Manylion am y darlun[golygu | golygu cod y dudalen]

Comisiynwyd y ffrâm yn arbennig ar gyfer y paentiad gan John Jones, o Lundain tua 1940au. Prynwyd y darlun gan y Llyfrgell drwy gymorth nawdd gan y National Art Collection Fund (The Art Fund) a'r Loteri Cenedlaethol. Olew ar banel pren yw'r cyfrwng ac mae'r rhan weladwy yn mesur 45.5 x 30 cm., a'r ffrâm yn 62 x 50 cm.[5]

Europeana 280[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn Ebrill 2016 dewisiwyd y darlun fel un o ddeg llun eiconig i gynrychioli Cymru yn y prosiect "Gwaith Celf Europeana".[6]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. tate.org.uk; adalwyd 13 Ebrill 2016. Mae'r wefan yn dangos sgets o waith cynharach Turner, cyn paentio'r llun gorffenedig.
  2. Gwefan y Llyfrgell Genedlaethol; adalwyd 13 Ebrill 2016
  3. Gwefan y Llyfrgell Genedlaethol; adalwyd 13 Ebrill 2016
  4. tate.org.uk; adalwyd Ebrill 2016.
  5. Gwefan y BBC; adalwyd 13 Ebrill 2016
  6. Gwefan Europeana; adalwyd 11 Rhagfyr 2017.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]