Cap cennog blewog

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cap cennog blewog
Pholiota squarrosa

Pholiota squarrosa2.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Strophariaceae
Genws: Pholiota[*]
Rhywogaeth: Pholiota squarrosa
Enw deuenwol
Pholiota squarrosa
(Weigel) P.Kumm.

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Strophariaceae yw'r Cap cennog blewog (Lladin: Pholiota squarrosa; Saesneg: Shaggy Scalycap).[1] Y Capiau Cennog yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Lichen, neu blanhigyn tebyg i drwch o baent gwyrdd neu felynwyrdd a welir yn tyfu ar hen waliau cerrig neu risg coed yw 'cen'. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Ffoliota cennog. Mae'r teulu Strophariaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Lliw sborau'r fadarchen hon yw brown. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel arfilyn.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Strophariaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Cap cennog blewog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cap maes y poplys Cyclocybe aegerita
Agrocybe aegerita.jpg
Cap maes y poplys Cyclocybe cylindracea
Agrocybe aegerita.jpg
Crassisporium chilense Crassisporium chilense
Crassisporium funariophilum Crassisporium funariophilum
Crassisporium squarrulosum Crassisporium squarrulosum
Cyclocybe erebia Cyclocybe erebia
Cyclocybe erebia 844989.jpg
Cyclocybe parasitica Cyclocybe parasitica
Young Cyclocybe parasitica.jpg
Dryophila squarrosa Dryophila squarrosa
Phaeonematoloma lapponicum Phaeonematoloma lapponicum
Phaeonematoloma myosotis Phaeonematoloma myosotis
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Cap cennog blewog gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.